Мақалада ұлттық әдебиетіміздің көркемдік дамуында өзіндік қолтаңбасымен дараланып, қазақ сөз өнеріне өлшеусіз үлес қосып жүрген қарымды қаламгеріміздің бірі Б. Нұржекеұлының қаламынан туған «Күтумен кешкен ғұмыр» атты романы талданады. Көркем әдебиетте өмірдің сан қырлы жақтары суреттелетіні айқын. Оқырман тарихтың өткені мен бүгінін шығарма арқылы танып, біліп отырады. ХХ ғасырдың жетпісінші жылдары әдебиетке қадам басып, қазақ прозасына өзіндік ерекшелігімен тың, соны соқпақ салып, өзіндік қолтаңбасымен дараланып көрінген жазушы қазақ прозасында қатарласынан басқаша ой түюге, тың жол ашуға ұмтылды. Қаламгердің қаламынан туған прозалық шығармалары бүгінде қазақ әдебиетінің алтын қорына қосылған табысты еңбек болып табылады. Қазақ әдебиетінде тың иедяларымен танылып келе жатқан қаламгердің өмірді өзінше көріп-тануға, өзінше бейнелеуге ұмтылысы, ешкімге ұқсамайтын кейіпкерлер галереясы жасалған шығармалармен оқырман жүрегінен жылы орын ала білді. Жазушының қаламынан туған «Күтумен кешкен ғұмыр» романы өткен ғасырдың басындағы қазақ даласында орын алған үлкен өзгерісті, қазақ халқының басынан өткен сан түрлі тарихи оқиғаларды сөз етеді. Тұрмыс-салтын берік ұстанған, ұлттық менталитеті айқын, ұлттық болмысы мықты қазақ халқының басынан өткен ауыр тарихи шындықты көркем шығармаға айналдыра білген.

https://doi.org/10.48081/OIEC4883

2020

Выпуск 4

Мақалада бүгінде аса сөз етіле бермейтін, қазіргі қазақ тіл білімінде басты назардан тыс қалып бара жатқан тілдік норма мәселесі қозғалған. Мақала авторы жалпы интернет лингвистика саласын зерттеп жүрген орыс зерттеушілері мен қазақ ғалымдарының пікіріне сүйене отырып, ғаламтордың тілдік нормаға әсер ету құбылысын екі жақты қарастырады. Біріншісі – ауызекі сөйлеу үлгілерінің интернеттегі қарым-қатынасқа енуі, екіншісі – керісінше ғаламтор әсерінен тілімізге еніп кеткен түрлі сленгтер. Бұл мәселе тіл тазалығын сақтауда өзекті екені белгілі. Сондай-ақ тілдік норманы бұзатын уәжді-уәжсіз ауытқулар жайлы ғалымдарымыздың пікірін келтіре отырып, интернеттегі тілдік норманы бұзатын себептер айтылған. Қай-қайсысы болсада бүгінде орын алып жатқан жағдайлар. М. Балақаев, Р. Сыздық және ағылшын, орыс тіл білімінде интернет лингвистикаға елеулі үлестерін қосып жүрген Д. Кристал, Л. Ф. Компанцева, Е. И. Горошко, Н. А. Ахреновалардың еңбектерін басшылыққа ала отырып, интернет әсерінен болып жатқан тілдегі өзгерістерді, оның алдын алу шаралары да мақалада қарастырылған.

https://doi.org/10.48081/YOLO5837

2020

Выпуск 4

Настоящая статья посвящена определению методологии когнитивно-лингвокультурологического исследования фразеологического пласта генетически отдалённых и разноструктурных языков. Подавляющее большинство современных лингвистических изысканий предпринимаются в целях описания соотношения языка и культуры. В этот круг научных интересов входит также изучение культурной составляющей фразеологических единиц. Изучение языковых явлений в рамках лингвокультурологического и антропоцентрического подходов неминуемо без фразеологии того или иного языка. Такое позиционирование многократно актуализирует выявление всеобщих и индивидуальных особенностей во фразеологии генетически отдалённых и разноструктурных языков, с последующим поиском на качественно новом уровне основных факторов, обусловливающих их идиоэтнические характеристики. Вместе с тем, установка когнитивного подхода при исследовании фразеологии позволяет глубже смотреть на дифференцированное мировосприятие и избирательную образную репрезентацию объективного мира разными лингвокультурными сообществами. При таком подходе необходимо особое внимание уделять основным методологическим установкам и методам исследования фразеологии разноструктурных и генетически отдалённых языков. В центре научного интереса настоящей статьи находятся возможности изучения взаимодействия языка, культуры и когниции в диапазоне фразеологии. В рамках одной статьи можно наметить основные методологические пунктиры такого изучения

https://doi.org/10.48081/BYVC9782

2020

Выпуск 4

Мақалада бауырлас қазақ және татар халықтары өкілдерінің әдебиетіндегі өзара ықпалдастығы қарастырылған. Қазақ әдебиетіндегі Абай Құнанбайұлының орны қандай болса, татар әдебиетіндегі Ғабдолла Тоқайдың да орны дәл сондай деп айтуға болады. Татар әдебиетіндегі бас ақын, ұлы тұлға болып саналатын Ғабдолла Тоқай шығармашылығының ежелден бері бауырлас, тамырлас болып келе жатқан тарихи, мәдени, әдеби қарым-қатынастардың нәтижесінде тек татар әдебиеті ғана емес, басқа да түркі тілдес халықтар әдебиетіне қосқан үлесі жайлы және қазақ әдебиетіндегі сол кезеңдегі белгілі тұлға С. Торайғыров шығармашылығы атап көрсетіліп, оның еңбегіне сипаттама берілген. Туындылары тамырлас Сұлтанмахмұт Торайғыров пен Ғабдолла Тоқай шығармашылығына тереңдеп талдап-зерттеу үшін ең алдымен екі халық әдебиетінің тарихи тамырластығын, өзара ықпалдастығын, дәстүр жалғастығын танып білудің маңызы зор. Ғабдолла Тоқайды өзіне үлгі тұтқан Сұлтанмахмұт Торайғыровтың шығармашылығындағы үндестікке қоса, тағдыр жолы да аса ұқсас екендігі де айқындай отырып, екі ақынның тағдырлас қиын өмірі жайлы баяндалады. Осыған орай қазақ және татар әдебиеттерінің өзара байланысын дамытуға зор үлес қосқан Сұлтанмахмұт Торайғыров еңбегіне тоқтала отырып, оның шығармашылығын жаңа заманға сай насихаттау қажеттігі жайлы баяндалады. Мақаланың негізі мәні осы болып табылады

https://doi.org/10.48081/DAQB7928

2020

Выпуск 4

Мақалада қазақ әдебиеттану ғылымының аса көрнекті зерттеушісі, филология ғылымдарының докторы, профессор Қуандық Пазылұлы Мәшһүр-Жүсіптің ғылыми еңбектері талданған. Ғалым еңбектерінің басты ерекшеліктері қазақ лирикасындағы көркемдікті ашуымен айқындалады. Бұл ретте қазақ әдебиеттану ғылымының 1960 жылдардан кейінгі зерттеулері назарға алынуы керек. Бай қазақ лирикасының тектік белгілерінің негізі нақтыланғанымен де көркемдік сипаттары туралы ғылыми ой мен көзқарастарда әлі де зерттеулер қажеттігі осы – жиырмасыншы ғасырдың алпысыншы жылдарынан кейінгі кезеңде анық байқалды. Қуандық Пазылұлы ғылыми еңбектерінде қазақ лирикасындағы көркемдік бейне мен стиль ерекшеліктері туралы теория бір жүйеге келтірілді. Мақалада ғалымның қазақ лирикасындағы орны бөлек зерттеулері туралы айтылады. Әсіресе, ғалымның терең қаралып, қордалы ойымен ерекшеленер еңбегінің бірі – «Қазақ лирикасындағы стиль және бейнелілік» деп аталатын монографиясы. Бұл – жетпіс жылғы саясат сергелдеңінен кейінгі қазақ әдебиетінің орны бөлек мұрасы – лирикасын ұлт мүддесін тұрғысынан зерделеген еңбек болуымен артық. Зерттеуде 1989 жылдың желтоқсанында ақталған Мағжан Жұмабаев, Шәкәрім Құдайбердіұлы туындылары, әдебиет талдауы назарына ілінбей келген Мәшһүр-Жүсіп Көпейұлы шығармалары алғаш рет талданса, Сәкен Сейфуллин, Ілияс Жансүгіров, Бейімбет Майлин шығармалары тәуелсіз әдебиет тұрғысында, егемен ел зерттеушісі ой-пайымымен қарастырылады. Қазақ лирикасындағы әдіс пен тәсілдің ара-жігі ашылады. Әдебиеттегі көркемдік бейненің жасалуын, тегін анықтап көрсетеді. Осы тұста дәстүр сабақтастығы мен ой жалғастығына да мән беріледі. Бұл 20-ғасыр басындағы қазақ әдебиетіндегі лирика жанры арқылы, осы кезең туындыларын материал ретінде ала отырып, бейнелілік пен стиль туралы әдебиет теориясына қажет ойларды тұжырымдайды. Мақала авторлар ғалымның еңбектерінен қазақ лирикасына қатыстыларын алып талдайды. Бұл ретте Қ. П. Мәшһүр-Жүсіп ғылыми еңбектері алты топқа жіктеліп көрсетіледі. Осы топтар арқылы ғалымның қазақ лирикасындағы бейнелілік, автор ұстанымы, қоғаммен қатынас, көркемдік, стиль т.б. теориялық мәселелер туралы ой нақтылана түседі. Мақала әдебиет зерттеушілеріне, филология, гуманитарлық сала мамандарына арналған.

https://doi.org/10.48081/AYCE5658

2020

Выпуск 4

В статье рассматривается ряд актуальных вопросов, связанных с переходом казахского алфавита на латиницу. В эпоху глобализации информация и технологии распространяются, почти все слои общества входят в цифровую систему и переживают быстрое развитие. Необходимо идти в ногу со временем и ускорять процесс разработки. Таким образом, судьба языка и письма, являющихся стержнем развития страны, достойна высокого пьедестала процветания и роста. Само собой разумеется, что образ жизни, становление, путь развития, прошлое, настоящее и будущее каждого народа и города зависит от положения родного языка. Это проблема перехода на латинский алфавит. Конечно, процесс принятия латинского алфавита и его радикального перехода на него имеет большое социально-политическое, культурное и экономическое значение. В статье акцент ставится на необходимости следовать позиции Ахмета Байтурсынова в вопросе орфографии, орфоэпии, транскрипции в мировых языках совместимы с природой казахского языка. Правда, нынешнему поколению, уходящему корнями в кириллицу и ее правописание, такая позиция может показаться удивительной, но решить эту проблему можно путем возрождения национального самосознания.

https://doi.org/10.48081/CSCM2746

2020

Выпуск 3

В данной статье мы рассматриваем концепт «black», важная составляющая концептосферы «colour» в английской лингвокультуре, выявляются и описываются его когнитивные особенности через лексико-семантический анализ слова «black». Цвет - это информация, которую человек получает посредством визуального осмотра. Любое необходимое образование требует знания языка. Только язык - это символическая система, которая обеспечивает функционирование нашего интеллекта. Когда цвет имеет лингвистический характер, он может быть разным или похожим в каждой нации.Цветовая лексика способна наглядно отражать образ жизни, историю, обычаи определенного народа. Возможно, — именно в силу подобной очевидной национальной обусловленности, которая всегда привлекала особое внимание лингвистов.Однако, несмотря на то, что проблеме изучения цвета посвящено немалое количество работ, тема все еще сохраняет свою актуальность, так как она касается выявления лингвокультурологических особенностей семантики цвета в английском языке в

https://doi.org/10.48081/KRXD7597

2020

Выпуск 3

В настоящее время исследование вопросов терминологии представляет большой научный интерес для лингвистики. Туризм занимает ведущую роль в мировой экономике и как одна из крупнейших и наиболее быстро развивающихся отраслей в мире, неизбежно влияет на все аспекты общественной жизни, включая и язык. Развитие туризма привело к увеличению профессиональной терминологии в этой сфере. Несмотря на то, что инфраструктура туризма уже весьма развита, терминологию туризма в русском и казахском языках пока еще сложно назвать вполне сформировавшейся и развитой. В статье рассматриваются особенности образования терминологии в сфере туризма. Представлены основные способы образования терминов с примерами на трех языках. Отмечается, что основным способом формирования терминологии является заимствование. Рассматриваются разные способы заимствования. Заимствования иноязычных терминов всегда широко представляют терминологические наименования. В ходе исследования было определено, что в английской туристической терминологии, так же, как и в русской и казахской туристической терминологии, обнаружены лексемы, произведенные с помощью таких способов словообразования, как семантический, морфологический, морфолого-синтаксический и заимствование иноязычных терминов.

https://doi.org/10.48081/BDIH8875

2020

Выпуск 3

В статье проанализировано творческое наследие Розы Мукановой, внесшее ряд ярких произведений в казахскую литературу. В ходе исследования были выявлены особенности прозаических и драматических произведений писателя, а также изложены аргументы вместо того, что писатель в казахской литературе мог бы занять место. Авторы взяли на анализ творчество писателя-драматурга с точки зрения политико-социальных проблем своего периода. Творческая лаборатория писателя состоит из трех областей. Это анализируется как творческая личность писателя, драматурга и переводчика. Произведения Р. Мукановой уникальны тем, что они полностью отражают признаки независимого периода казахской литературы. При этом авторы статьи обращают внимание на тематико-идейное содержание произведений творческой личности. Тематика сочинения характеризуется освещением основных проблем своего периода, конца 20 века и казахской нации 21 века. Поэтому анализ образа героя в творчестве писателя-драматурга не ограничивается вопросами, охватывающими только одну национальную литературу.И с мировыми проблемами тоже. Произведения писателя прослеживаются и как отражение сегодняшнего глобального целого.Наряду с художественными произведениями, писатель также издал исследовательские работы, посвященные основным проблемам казахской литературы. Эти научные труды расширили сферу развития казахской литературы. В статье представлены психологические рассказы писателя, драматурга, литератора Розы Мукановой «Құбыжық», «Қаралы төбе», «Өзің», «Тұтқын», «Композитор», «Мұқағали», также драмы как «Сарра», «Фариза» по сюжетным, композиционным, идейным и тематическим аспектам. В процессе исследования используются методы и приемы индукции, дедукции, сравнения.

https://doi.org/10.48081/ZUKG4952

2020

Выпуск 3

Основная цель статьи - обобщить и проанализировать аспекты использования аутентичных текстов в процессе обучения английскому языку с использованием отечественной и зарубежной литературы. При подготовке работы использовались такие методы исследования, как анализ, синтез и функциональные методы. Надеемся, что результаты этой статьи будут способствовать определению роли и места аутентичных текстов в обучении английскому языку. В статье освещаются преимущества работы с аутентичными текстами, а также развитие навыков иностранного языка и навыков межкультурного общения. В этой статье содержится информация о том, как носители изучаемого языка используют его в повседневной жизни. Аутентичные тексты могут быть использованы как дополнительный материал на уроках английского языка. В статье представлена информация о типах аутентичных текстов и различных мерах, используемых вместе с текстами. Результаты эмпирического исследования дают информацию об эффективности работы с аутентичными текстами. Способы и методы обучения иностранному языку вне языковой среде, и положительное влияние аутентичных текстов. А также в статье отражается мнение Казахстанских ученых и учителей английского языка об аутентичных текстах

https://doi.org/10.48081/FZCD4613

2020

Выпуск 3