Вестник ToU
Филологическая серия
search Найти
«ҚАЗАҚ» ГАЗЕТІ: БІЛІМ БЕРУ ЖӘНЕ ТІЛ МӘСЕЛЕЛЕРІ
Аннотация
Мақалада баспасөздің қоғамда атқаратын қызметі сараланып, «Қазақ» газетінің бетінде көтерілген мәселелер жайы сөз болады. «Қазақ» газеті редакторларының азаматтық белсенділігі мен шығармашылық ізденістері талданады. Олардың ұлттық сананың оянуына, демократиялық күштердің бірігуіне, ұлт-азаттық қозғалыстың жандануына жол салып, саяси зәру мәселелерді батыл көтеріп, пікір алмасуға шақыру жолындағы еңбегі айтылады. Газет редакторлары газетті шығарудағы ешқандай қиындыққа қарамай, газет бетінде мақала, әңгіме, сын, өлеңдер т.б. молынан жариялап отырған. Газет беттерінде ғылыми-көпшілік мазмұнды мақалалар, қазақ тілі және әдебиет мәселелері, қазақ жастарына арналған мақалалар, оқу-ағарту, бала тәрбиесі, жазу мәселесіне қатысты т.б. материалдар жарияланды. С. Торайғыров, М. Жұмабаев, Ш. Құдайбердиев, М. Дулатов, А. Құнанбаев, А. Байтұрсынов т.б. шығармалары жарық көрді. А. Байтұрсынов пен М. Дулатовтың Абай Құнанбаевқа арнап жазған сыни мақалалары, А. Байтұрсыновтың оқу-ағарту, жазу және тіл мәселесіне қатысты мақалалары осы газет бетінде жарияланып, өз бағасын алды. Ұлт ұстазы А. Байтұрсыновтың мақалаларында қазақ мектептеріндегі оқу жүйесін реттестіру және оқулықтар жазудың қажеттілігі, жазуды жетілдіру жөнінде маңызды мәселелер көтерілген. «Қазақ» газеті халыққа дұрыс бағыт көрсетіп, ел болашағы үшін қызмет еткен басылым болғаны туралы тұжырымдама жасалады
Автор
А. Х. Бекбосынова
DOI
https://doi.org/10.48081/CWID7149
Ключевые слова
қоғамдық-саяси, рухани-мәдени қажеттілік, ұлттық сана, оқу-ағарту, сыни мақалалар
Год
2021
Номер
Выпуск 2
Посмотреть статью Посмотреть журнал
РОЛЬ УДАРЕНИЯ ПРИ ИЗУЧЕНИИ РУССКОГО ЯЗЫКА КАК ИНОСТРАННОГО В МЕДИЦИНСКОМ ВУЗЕ
Аннотация
В статье рассматривается специфика акцентологических норм современного русского языка и некоторые методологические принципы организации учебного материала при изучении русского языка как иностранного. Указаны наиболее сложные случаи постановки ударения и предложены методологические приемы, способствующие усвоению норм ударения. Также в статье рассматриваются актуальные проблемы орфоэпической точности и правильности профессиональной речи. В качестве предмета исследования предложены языковые явления, иллюстрирующие как нормативные, так и профессиональные аспекты русского языка, цель статьи – показать взаимосвязь профессиональной речи и литературной нормы. В статье делается вывод о том, что отношение к языковой норме в профессии должно быть строгим и принципиальным.
Автор
К. А. Жубаназарова, Р. Н. Майкупова, Ж. А. Сапахова
DOI
https://doi.org/10.48081/FLDO3257
Ключевые слова
к у л ь т у р а р е ч и , я з ы к о в а я н о р м а , акцентологические нормы, варианты ударения, медицинские термины, профессиональная речь
Год
2021
Номер
Выпуск 2
Посмотреть статью Посмотреть журнал
ҚАЗІРГІ ҚАЗАҚ ПРОЗАСЫНДАҒЫ ПОСТМОДЕРНИЗМ ҚҰБЫЛЫСЫ
Аннотация
Мақалада қазақ әдебиетінде постмодернизмнің пайда болу алғышарттары мен қалыптасу тарихы, оның әдеби формалары, даму ерекшеліктері қазіргі қазақ жазушыларының прозалық туындылары негізінде талданады. Әлемдік әдебиет пен қазақ әдебиетіндегі постмодернизм құбылыстарына салыстырмалы талдау жүргізіледі. Мазмұндық-құрылымдық өзгерістері сараланып, ХХ–ХІХ ғасырдағы постмодернизмнің негізгі бағыт-бағдары талданады. Постмодернистік мәтіннің негізгі сипаттамалары мен көркемдік ерекшеліктері айқындалған. Постмодернизмнің қазіргі әдеби процесте көркемдік және дүниетанымдық жүйе екендігі қарастырылады. Қазіргі әдеби кеңістіктегі постмодернистік тенденциялардың ерекшеліктері туралы еңбектер басшылыққа алынды. Постмодернизмнің басты белгілері, қазақ әдебиетіндегі көрінісі әлемдік әдеби процесс аясында пайымдалады. Қазақ әдебиетінде постмодернистік сарында қалам тербеген жазушылар Д. Амантайдың «Гүлдер мен кітаптар», А. Жақсылықовтың «Сны окаянных» («Малғұндардың түстері»), А. Кемелбаеваның «Ағаш үй» шығармаларындағы постмодернистік тенденциялар зерделенді. Постмодернизмнің жаңа жаһандық рухани құндылықтарды бейнелеудегі рөлі мен постмодернизмнің табиғаты, көркемдік- эстетикалық мәні туралы қорытындылар жасалады
Автор
Қ. Т. Жанұзақова, Н. А. Әбдікәрім
DOI
https://doi.org/10.48081/RQMK6053
Ключевые слова
модернизм, постмодернизм, әдеби процесс, постмодернистік мәтін, постмодернистік ирония, интертекст
Год
2021
Номер
Выпуск 2
Посмотреть статью Посмотреть журнал
ТЕОРЕТИЧЕСКИЙ АСПЕКТ ИЗУЧЕНИЯ СМЕШАННОЙ ФОРМЫ ОБУЧЕНИЯ ИНОСТРАННОМУ ЯЗЫКУ
Аннотация
Современный процесс информатизации образования требует разработки новых педагогических технологий, которые опираются на применении информационных и коммуникационных технологий. Смешанное обучение является образовательной технологией, интегрирующей традиционное и электронное обучение. Данная статья посвящена вопросу теоретического изучения смешанной формы обучения в современном образовательном пространстве ВУЗа. В современном образовании электронно-образовательная среда является не просто одним из возможных элементов, но и необходимым условием для функционирования ВУЗа. В данной статье раскрываются основные вопросы сущности синхронного и асинхронного обучения на основе анализа отечественной и зарубежной литературы, где основной акцент сделан на определении самого понятия, а также выявлении особенностей такой формы обучения, также даны рекомендации по применению смешанного обучения иностранному языку в зависимости от мотивации студентов, а также их уровня образования. В статье на материале отечественного и зарубежного опыта проанализированы теоретические наработки по особенностям применения смешанного обучения, практика организации такого взаимодействия при изучении иностранных языков и сформулированы педагогические условия и возможности применения цифровых технологий обучения
Автор
К. Я. Сенина, Б. Т. Кульбаева
DOI
https://doi.org/10.48081/ENEP2076
Ключевые слова
смешанное обучение, синхронное обучение, асинхронное обучение, дистанционное образование, интернет- технологии, иностранный язык.
Год
2021
Номер
Выпуск 2
Посмотреть статью Посмотреть журнал
құрылымдық схемаға бағынбайтын сөйлемдер
Аннотация
Бұл мақалада мүшеленбейтін сөйлемдердің ешқандай түріне (атаулы, генитив, вокативті, одағайлы, модаль сөзді сөйлемдерге) келіңкіремейтін, құрамы бір немесе одан да көп сөзден тұратын, бірақ өз ішінде мүшеге жіктелмейтін, біртұтас мағына беретін құрылымдар қарастырылады. Коммуникемдер функционалды-семантикалық жағынан топтастырылып, әрқайсысына тілдік деректер беріліп, беретін мағыналары анықталды. Соңында коммуникемдерге анықтама келтіріліп, өзіндік ерекшеліктері анықталды. Отандық және шетелдік білікті ғалымдардың ұсынған материалдарына сүйене отырып, зерттеуде салыстыру, аудару, түйіндеу, жіктеу әдістері қолданылады
Автор
Ж. Ж. Ибраимова, С. М. Молгаждарова
DOI
https://doi.org/10.48081/VJYA9076
Ключевые слова
фразеологизм, реплика, мүшеленбейтін, диалог, коммуникем.
Год
2021
Номер
Выпуск 2
Посмотреть статью Посмотреть журнал
МӘШҺҮР ЖҮСІП МҰРАСЫН САҚТАУШЫ
Аннотация
Қазақ әдебиеттану ғылымында ақын, ғұлама, Мәшһүр Жүсіп Көпейұлының мұрасының алар орны ерекше. Ұзақ жылдар бойы ақынға «діншіл», «ұлтшыл» атты негізсіз айыптаулар тағылып, ақын шығармаларын зерттеп, зерделеуге тиым салынды. Тек тәуелсіздік алғаннан кейін ғана, ақын мұрасы халықпен қайта қауышты. Мақалада, Мәшһүр Жүсіп Көпейұлының мол мұрасын, қолжазбаларын осы күнге дейін жетуіне, сақталуына мол үлесін қосқан ұстаз, Мәшһүр Жүсіптің кенже ұлы Мұхаммед Фазыл Жұсіпұлының ғұмыры мен атқарған еңбегі туралы айтылады. Мәшһүр Жүсіп Көпейұлының көзі тірі кезінде ақынның өз мектебі қалыптаса бастады. Осы мектептің көрнекті өкілі Мұхаммед Фазыл Жұсіпұлының «Мәшһүртану» ғылымына қосқан үлесін көрсету
Автор
З. Е. Қуандық
DOI
https://doi.org/10.48081/KBYY5579
Ключевые слова
мұра, қолжазба, Мәшһүр Жүсіп, Мұхаммед Фазыл, ақын.
Год
2021
Номер
Выпуск 2
Посмотреть статью Посмотреть журнал
Диминутивті сын есімд ер: морфологиялық ерекшеліктері
Аннотация
Диминутивті семантикалық және морфологиялық категория ретінде зерттеулердің көптігіне қарамастан, жұмыстың көп бөлігі осы категорияның зат есімдердегі түрін зерттеу негізінде жүргізілді. Бұл мақалада әртүрлі құрылымдық тілдердегі диминутивті адъективтердің морфологиялық ерекшеліктері қарастырылады. Әр түрлі құрылымдық тілдерді салыстыру кезінде морфологиялық және ономасиологиялық тәсілдердің үйлесімі қолданылды, яғни контекстегі диминутивті мағына да, морфологиялық формалар да ескерілді, бұл ағылшын, қазақ және орыс тілдері сияқты тілдерді салыстыру кезінде диминутивті адъективтердің ерекшеліктерін неғұрлым толық сипаттайды. Кейбір тілдерде (мысалы, орыс тілінде) диминутивті мағынаны беру үшін сын есім жұрнақтарының бекітілген жүйесі бар. Әйтсе де, қатаң модельдері жоқ басқа тілдердің өзі де морфологиялық деңгейде диминутивтіліктің реңктерін көрсете алады. Белгілі бір сөзжасамдық процестің жеке тілде болмауы оның типологиялық ерекшеліктеріне байланысты
Автор
Н. Ш. Манасбаева, Л. С. Сабитова
DOI
https://doi.org/10.48081/YGFO9689
Ключевые слова
диминутивті сын есімдер, сөзжасам, жұрнақ
Год
2021
Номер
Выпуск 2
Посмотреть статью Посмотреть журнал
АБАЙ ШЫҒАРМАЛАРЫНДАҒЫ «ЖҮРЕК» АРХЕТИПІ
Аннотация
Мақалада К. Юнг анықтаған Эго немесе европаша Self, яғни Өздік (Самость) архетипінің Абай шығармаларындағы айқындалу ерекшелігі қарастырылған. К. Юнг поэзияда ақындардың ерекшелігін, өмірге, жалпы әлемге танытатын өзіндік «менін», ақынның Эгосы деп атаған болатын. Әрбір ақынның эгосы оның шығармаларында белгілі бір символмен, кескінмен анықталатынын атап көрсеткен болатын. Абай шығармаларында ақынның «мені» жүрек архетипі арқылы танылатыны, оның өлеңдерін талдау арқылы зерттелді. Абайдың көптеген өлеңдеріндегі «Жүрек» және «Көңіл» архетиптері қазақ әдебиетіндегі ақынның Эгосын айқындайды. «Жүрек» архетипі «Жүректе қайрат болмаса», «Ауру жүрек ақырын соғады жай», «Жүрегім нені сезесің», т.б. өлеңдерінде өзіндік мотивке ие болып, ақынның тылсым сыры мен жан-дүниесін жарқырата танытты. Жүрек архетипі адамзат жаралғаннан бері, сонау есте жоқ ескі заманнан бүкіл әлем халықтарында биологиялық, философиялық, тілдік концептіге ие болып келеді. Ал қазақ поэзиясында жүректі көркем шығарманың идеясына, сюжетіне, образға, символға айналдырған – Абай. Ақын қазақ әдебиетінде жүрек мифологемасын, мифопоэтикасын жасады деп батыл айта аламыз. Қазақ поэзиясында Абайдың жасаған жүрек образы күллі қазақтың жүрегін бейнелейді
Автор
М. С. Оразбек, М. Н. Баратова
DOI
https://doi.org/10.48081/EDPA8589
Ключевые слова
Эго немесе Өздік архетипі,кейіпкер психологиясы, символ,жүрек мифологемасы, айна мифологемасы
Год
2021
Номер
Выпуск 2
Посмотреть статью Посмотреть журнал
ШЫҒЫС ӘДЕБИЕТІ МЕН МӘШҺҮР ЖҮСІПІҢ МҰХАММЕД ПАЙҒАМБАРДЫ ЖЫРЛАУДАҒЫ ҮНДЕСТІГІ
Аннотация
Мақалада Шығыс әдебиетінің қазақ әдебиетіне тигізген әсері орасан зор екендігі айтылады. Біздің әдебиетіміз үшін араб, парсы және түрік руханияты нәр алған кең арна іспеттес. Шығыс әдебиетіндегі Мұхаммед пайғамбар бейнесі қазақ әдебиетіндегі белгілі ақын, фольклоршы Мәшһүр Жүсіп Көпейұлының шығармаларымен үндес келеді. Шығыс ақындары Низами, Қ. А. Иассауи, Ж. Баласағұн, т.б. жырлры мен М. Ж. Көпейұлының «Жер мен көк», «Хаятбақшы» дастандарындағы ұқсастықтары баяндалады. Жалпы шығыс әдебиетінде дәстүр боп қалыптасқан нәзира үлгісі пайғамбарымыз Мұхаммед бейнесін жырлауда қазақ ақындары кеңінен пайдаланған. Сол нәзира дәстүрін дамытып, өзіндік арна қалыптастырған Мәшһүр Жүсіп шығармаларынан айқын аңғарамыз.
Автор
Н. Қ. Жүсіпов, Е. Қ. Жүсіпов, М. Н. Баратова, А. А. Курметова
DOI
https://doi.org/10.48081/TVGR8732
Ключевые слова
шығыс әдебиеті, қазақ әдебиеті, дастан, Құран, пайғамбар
Год
2021
Номер
Выпуск 2
Посмотреть статью Посмотреть журнал
АБАЙ ҚАРАСӨЗДЕРІНІҢ АҒЫЛШЫН ТІЛІНДЕГІ НҰСҚАСЫН ҚАЗАҚТІЛДІ ЕМЕС МЕКТЕПТЕРДЕ ОҚЫТУДЫҢ ТИІМДІ ӘДІСІ
Аннотация
Ағылшын тілін оқыту барысында әдебиеттің мәдениет, әдет-ғұрып пен салт-дәстүрді игеру жолында алатын орны ерекше. Осы орайда, қазақ әдебиетінің баға жетпес қазынасы болып табылатын Абайдың қарасөздері – оқушылардың қабылдау, пікір алмасу, пайымдау мен сыни ойлауын арттырудағы таптырмас құрал. Оқытудың тиімді жүзеге асуы үшін арнайы әдістерді қолдану аса маңызды. Кез келген шет тілін оқытуда әдебиеттерді қолданудағы белсенді тәсілдердің негізі ретінде синквейн әдісі қолданылады. Ол ақпаратты жинақтау, күрделі идеяларды, сезімдер мен ой түйіндерін аз сөзбен білдіру қабілетін дамытуға мүмкіндік береді. Мақалада халқымыздың ұлы ойшылы, философ, ақын Абай Құнанбайұлының қарасөздерінің ағылшын тіліндегі нұсқасын қазақтілді емес мектептерде оқытуда синквейн әдісін қолданудың тиімділігі қарастырылады.
Автор
Ж. Б. Болатбекова, А. М. Картаева
DOI
https://doi.org/10.48081/GPZU5731
Ключевые слова
ақын, философ, аудармашы, қарасөз, әдебиет, синквейн әдісі, оқыту.
Год
2021
Номер
Выпуск 2
Посмотреть статью Посмотреть журнал