В условиях современной глобализации, где межкультурные контакты играют ключевую роль, многоязычная образовательная среда приобретает все большее распространение. Социальные аспекты речевой коммуникации в таких условиях включают в себя межличностное взаимодействие, формирование межкультурного понимания и развитие навыков эффективного общения на иностранных языках. Коммуникация между представителями различных языковых групп может сопровождаться трудностями, связанными с взаимопониманием, что обуславливает необходимость специальной подготовки и учета социальных факторов. На сегодняшний день существует значительное количество научных исследований, посвященных изучению социальной составляющей речевой коммуникации в многоязычных образовательных средах. Настоящее исследование направлено на анализ влияния социальных факторов на процессы речевой коммуникации в условиях многоязычного образования. Его практическая значимость заключается в том, что полученные результаты могут быть использованы при разработке образовательных стратегий и программ, ориентированных на создание благоприятной и стимулирующей образовательной среды для студентов, представляющих разные культурные и языковые сообщества. Выводы данного исследования также могут способствовать разработке эффективных методов и подходов к управлению многоязычными образовательными пространствами с учетом социокультурных особенностей их участников.

https://doi.org/10.48081/BGQF1975

2026

Выпуск 2

Мақалада қазіргі прозадағы маңызды тенденциялардың бірі – интермедия туралы дәйектер келтіріледі. Интермедиялық құбылыс бір өнердің бойынан, біздің жағдайымызда, әдеби мәтіндердің ішінен өзге өнер түрлерінің өзіне тән ерекшелігін көрсетуі ретінде пайымдалып, сонымен бірге көркем мәтінді ұйымдастыру принциптерінің күрделенуінің нәтижесі ретінде пайда болғаны зерделенеді. Интермедиалдылық, бір жағынан, көркем мәтінді ұйымдастырудың ерекше тәсілі ретінде, екінші жағынан, жеке көркем шығарманы және жалпы көркем мәдениет тілін талдаудың арнайы әдістемесі ретінде анықталады. Әрине, мұндай әдістеме пәнаралық зерттеу принциптеріне сүйенеді. Отандық әдебиеттануда "өнердің өзара әрекеттестігі" терминінің орнына интермедиалдылық ұғымы кеңінен қолданылады, бұл түрлі өнер түрлерінің бейнесіне негізделген шығармалардағы мәтінішілік байланыстардың ерекше түрлерін анықтауға көмектеседі. Интермедия сияқты күрделі және көп қырлы құбылысты зерттеу үшін бұл терминнің нені білдіретінін анықтау маңызды. Зерттеушілер бұл тұжырымдаманың әртүрлі түсіндірмелерін ұсынады, бірақ олардың көпшілігі интермедиалдылықты процесс ретінде қабылдауға бейім өнер арасындағы диалог ретінде қарастырады. Қазіргі әдебиеттегі интермедиялық процестердің жандануы мәдени парадигманың кезекті өзгеруімен байланысты және әдеби центризмнен бас тарта отырып, өнер центризміне алып келді. Соңғы ғылыми зерттеулерді ескере отырып, интермедиалдылықтың біртұтас көркем тұтас жүйеде әр түрлі өнер тілдерінің өзара әрекеттесуіне негізделген көркем шығармадағы қатынастардың ерекше түрі, басқаша айтқанда, көркем шығармада өнердің басқа түрі (кино, кескіндеме, сәулет және т.б.) туралы ақпаратты қамтитын бейнелі құрылымдардың болуын бағамдайды.

https://doi.org/10.48081/BGQF2006

2026

Выпуск 2

Көне түркі жазба әдеби мұралары «Қорқыт ата кітабы», «Оғыз-наме», «Шыңғыснама» туралы көне миф, аңыз-әңгімелердегі діни мифологиялық көріністерге талдау жасайды. Түркі ескерткіштеріндегі ғажайып туу мотивін зерттеу мәселелері фольклортанушылармен қатар, дін тарихын зерттеуші ғалымдар мен этнографтардың назарын аударған өзекті мәселенің бірі деп қараған жөн. Бұл мақалада ежелгі оғыз және түркі тайпаларының таралуы, олардың дүниеге келуі туралы мифтерге тән тотемдік наным-сенімдер мен фольклорлық мифтердің сипатталуы сөз болады. Мотивтердің шығу тегі халықтың ертедегі дүниетанымымен, әдет-ғұрыптарымен тығыз байланысты қарастырылады. Мақалада «Шыңғыснама», «Оғызнама», «Қорқыт ата», «Манас» эпостарында да саралап, кейіпкердің ерекше тұлғасын өзгелерден айрықша даралай көрсету мақсатында пайдаланылатын көркем тәсіл қызметін ашу қарастырылған. Оғыз, Шыңғыс хан, Қорқыт кейіпкерлердің дүниеге келуі туралы мифтер мен аңыздарға талдау жасалынады. Аңыз әңгіме, шежіредегі ғажайып туу мотивін зерттеу үшін нысанаға оғыз, түркі-монғол тайпаларының шыққан тегі туралы шежірелер және Оғыз, Қорқыт, Шыңғыс хан туралы аңыздардағы ғажайып туу сарындары алынып отыр. Қазақ халқының эпикалық мұраларындағы ғажайып тууға байланысты эпизодтардың көпшілігі берісі түркі, арысы әлем халықтары фольклорлық туындыларында да кездесетіні дәлелденеді. Түркі ескерткіштеріндегі фольклорлық мотивтер әдебиет саласының өзекті мәселелерінің біріне жатады.

https://doi.org/10.48081/BGQF2009

2026

Выпуск 2

The article presents a corpus-based comparative analysis of the institutional identity of prominent universities in the USA and China, as constructed in the language of mission and vision statements. The research examines the mission and vision texts of 15 American and 15 Chinese universities ranked among the top 300 in the QS World University Rankings 2025. The methodology includes keyword analysis, focusing on statistically significant terms within the corpus, as well as their collocations and contexts. The study was performed using the Sketch Engine corpus manager. The analysis discerned lexical dominants that correlate with the qualitative characteristics and value priorities of the university identities. The comparative analysis revealed similarities and differences in the representation of institutional identity. The findings indicate that American university missions and visions emphasize community building, civic engagement, diversity, and inclusion. In contrast, Chinese university mission and vision statements prioritize global recognition, innovation, and national progress. The study confirms that university identity evolves in response to sociocultural and political trends. The results provide a foundation for further exploration of linguistic mechanisms that shape university reputation and for developing strategies to enhance the successful positioning of Kazakhstani universities in the context of global educational competition.

https://doi.org/10.48081/BGQF2015

2026

Выпуск 2

Социокультурная идентичность является одной из важнейших составляющих личности каждого индивида, которая формируется под влиянием различных факторов, таких как национальность, религия, язык и многие другие. В многонациональном Казахстане социокультурная идентичность формируется на «перекрестке» мировоззрений представителей свыше 124 национальностей и основных религиозных конфессий, и соответственно – носителей различных языков и культур. Кроме того, сосуществование в общем для всех граждан казахстанском социуме, шкала принятых в обществе социальных норм и морально-этических ценностей также оказывают существенное влияние на формирование социокультурной идентичности. Язык прессы становится инструментом передачи информации, а также отражением ценностей, норм и образа жизни определенного сообщества или нации. В связи с этим целью данной статьи является репрезентация социокультурной идентичности представителей казахстанского поликультурного общества, в связи с чем анализируются способы и средства языковой объективации данного феномена в языке масс-медиа. Результаты SEO-анализа и социологического опроса позволяют определить этническую и социальную принадлежность респондентов, их мировосприятие и умение интегрироваться с представителями других культур, соответственно подтверждают достоверность и обоснованность полученных авторами результатов.

https://doi.org/10.48081/BGQF1995

2026

Выпуск 2

Бұл мақаланың мақсаты – америкалық жазушы Джон Дос Пассостың «Манхэттен өткелі» романындағы көркем бейнеленуін талдау. Мақала авторларының негізгі назары қала локациясы мен шекарасы, заттық әлем мен тарихи дәуір рухы, қаланың атмосферасы мен қала өмірінің ырғағы, түстер мен дыбыстар палитрасы сияқты құбылыстарға аударылады. Мақалада Дж. Дос Пассос қолданған бейнелеу құралдарының әлеуметтік-тарихи контекске байланысты жүйелілігі негізделеді. Жүргізілген талдау жазушының заманауи қаланың бейнесін жеткізетін баяндау тілін таңдаудағы жаңашылдық ерекшелігін анықтауға мүмкіндік береді. Әдебиетке қысқаша шолу америкалық модернист жазушының романындағы қала бейнесінің қазіргі ағылшын тіліндегі әдебиеттануда қаншалықты зерттелгенін анықтайды. Мақала мазмұны модернистік мәтін поэтикасының ерекшелігі мәселесін көтеріп, модернистік жазудың жаңашылдық сипаты мәселесін өзектендіреді. Мақалада жүргізілген талдау Дж. Дос Пассостың қалалық кеңістікті көркем бейнелеудегі жаңашылдығының мәнін анықтауға мүмкіндік береді. Атап айтқанда, үлкен, көпұлтты және сан алуан заманауи мегаполисте өмір сүретін адамдардың жаңа өмірлік кеңістігінің келбеті мен ырғағын жеткізетін бейнелеу тілін іздеу мәселесі қарастырылады. Кеңістік концептісін талдау адамдардың өмірі, олардың дүниетанымы қала кеңістігі, атмосферасы және ырғағымен анықталатыны туралы қорытынды жасауға мүмкіндік береді.

https://doi.org/10.48081/BGQF1998

2026

Выпуск 2

Der Beitrag hat zum Ziel, das Problem der Androgynität eines künstlerischen Textes als literarisches Phänomen theoretisch zu fassen. Dazu werden philosophische, anthropologische, literarische und axiologische Aspekte der Androgynie als literarischem Phänomen in ihren historischen und kulturellen Kontexten betrachtet. Besonderes Augenmerk wird auf die Einbettung des Begriffs der Androgynität in den begrifflichen Rahmen der Literaturwissenschaft gelegt, indem die Implementierung der ‚natürlichen‘ geschlechtlichen Selbstwahrnehmung eines Autors oder einer Autorin in den Text als ‚Verfremdung‘ und ‚Identifikation‘ verstanden wird. Untersuchungen zum Phänomen der Androgynität lassen sich daher mit literaturwissenschaftlichen Analysen und Interpretationen einzelner Werke verbinden. In Anlehnung an das Modell der drei Beschreibungsdimensionen von Holger Kuße (Kulturwissenschaftliche Linguistik 2012, 2022) wird Androgynität im Schnittpunkt von Autorenpersönlichkeit, historischem Kontext des Textes und diskursiv entwickelten Idealen betrachtet. Das schließt narratologische Analysen ebenso ein wie soziokulturelle Untersuchungen. Besonderes Augenmerk wird im Beitrag jedoch auf das Ideal des Androgynen in seiner Geschichte gelegt. Wesentliche Texte von Platon bis zum 20. Jahrhundert werden systematisiert. Die Ergebnisse können in Lektürekursen zur Literaturtheorie und Textinterpretation, zur Weltliteratur (antike Literatur – Weltliteratur bis zum XXI. Jahrhundert) verwendet werden.

https://doi.org/10.48081/BGQF2016

2026

Выпуск 2

Мақала фольклорлық дискурстың жанрлық ерекшеліктерін анықтауға арналады. Ғылыми жұмыс тіл білімінің жаңа бағыттары аясында орындалған. Зерттеудің мақсаты – фольклорлық дискурстың жанрлық ерекшеліктерін анықтау. Зерттеудің міндеттері: 1) фольклорлық дискурсты зерттеудің өзектілігін негіздеу; 2) фольклорлық дискурс ұғымының және оның жанрлық түрлерінің анықталуына шолу жасау; 3) ертегі дискурсы мен оның жанрлық ерекшелігін, дискурсқұраушы белгілерін анықтау; 4) жұмбақ дискурсы ұғымын анықтау, дискурсқұраушы ерекшелігін сипаттау; 5) ән дискурсы ұғымын анықтау және оған тән жанрлық ерекшеліктерін зерделеу. Зерттеу нысаны – ертегі дискурсы, жұмбақ дискурсы, ән дискурсы. Зерттеу пәні – фольклорлық дискурстың жанрлық ерекшеліктері. Ғылыми жұмыста фольклорлық жанрдың ертегі дискурсы, жұмбақ дискурсы, ән дискурсы түрлеріне анықтама берілген, олардың дискурсқұраушы белгілері жеке-жеке талданған, кестеге түсірілген. Зерттеудің әдістері ретінде жалпығылыми әдістермен берге дискурс талдау, фольклорлық дискурсты лингвомәдени талдаудың көпфакторлы үлгісі тиімді қолданылған. Зерттеу жұмысының теориялық маңызы қазақ тіл білімінде қарқынды дамып келе жатқан жаңа бағыттардың, атап айтқанда, когнитивті лингвистика, лингвомәдениеттану, дискурсология, лингвофольклористика т.б. салаларының теориясын толықтыруға ықпал етеді. Зерттеудің практикалық маңызы фольклорлық дискурстың басқа жанрларының ерекшеліктерін, дискурсқұраушы белгілерін анықтауда, талдауда негізге алуға болады, ғылыми жұмыстарды, жоғары оқу орындарында арнаулы курс бағдарламаларын жасауда пайдалы болады.

https://doi.org/10.48081/BGQF1987

2026

Выпуск 2

A cognitive-pragmatic analysis of the concept of “stretching” in English and its equivalents in Kazakh and Russian is conducted. The study revealed that the terms “tension”, “extension”, “stretch” and “expansion” in English exhibit distinct semantic and pragmatic characteristics, while in Kazakh the terms “созу” and “созылу” are used interchangeably in scientific and technical texts. The Russian term “растяжение” is polysemous and encompasses the meanings of all the English equivalents in most cases. The task of the article to demonstrate that the choice of term depends on the context, as well as on cultural and cognitive factors that becomes obvious in a semantic network analysis. The identified patterns can be used to enhance the accuracy of specialized terminology translation and to create scientific glossaries. The scientific and practical significance of the research lies in its comparative approach to analyzing terminology within different language systems and its implications for improving translation accuracy in the fields of mechanics and materials science. The findings contribute to the development of specialized glossaries and terminology databases, which are essential for ensuring high-quality scientific and technical translation

https://doi.org/10.48081/BGQF1985

2026

Выпуск 2

Перевод сленговых единиц в художественной литературе является одной из самых сложных и спорных проблем в теории и практике перевода. На текущий момент не существует универсальных рекомендаций или жестких правил для передачи сленга, что предоставляет переводчику значительную свободу выбора стратегии. Важно отметить, что подход к переводу сленга зависит от ряда факторов, таких как контекст, жанр произведения, а также культурные и языковые особенности как исходного, так и целевого языка. В связи с этим целью данной статьи является исследование эффективных переводческих стратегий, применяемых при переводе сленговых выражений в романе американского писателя Стивена Кинга «Зеленая Миля», а также оценка качества перевода на русский и казахский языки с точки зрения теории динамической эквивалентности, предложенной Е. Найдой. Статья посвящена анализу особенностей сленга как феномена языка, его функций и роли в тексте. Для того чтобы адекватно передать сленговые элементы, переводчик может использовать различные трансформации, такие как дословный перевод, стилистическая компенсация, эвфемизация, подбор аналога, модуляция и опущение. В ходе исследования был проведен сравнительный анализ различных переводов романа «Зеленая Миля» на русский язык, выполненных В. Вебером и Д. Вебером, а также М. В. Опалевой и перевод на казахский язык, выполненный Мирой Сембайкызы. Особое внимание уделено тому, как в этих переводах сохраняется прагматический потенциал оригинала и насколько удачно передан эмоциональный и культурный контекст, заключенный в сленговых выражениях

https://doi.org/10.48081/BGQF2011

2026

Выпуск 2