Жоғары оқу орындарында прозаны оқытудың қазіргі жағдайында әдеби шығармаларды тереңірек түсінуге ықпал ететін инновациялық әдістерді қолдану қажеттілігі туындайды. Бұл әсіресе Алаш қозғалысы сияқты тарихи және мәдени мұраларға қатысты шығармаларды зерттеуде өзекті. Бұл зерттеудің мақсаты мәтіндерді талдаудың интегративті тәсіліне негізделген жоғары оқу орындарында прозаны оқытудың жаңа әдістемесін әзірлеу және енгізу. Зерттеу нысаны ретінде Сәкен Сейфуллиннің «Тар жол тайғақ кешу» және Мұхтар Мағауиннің «Нала» сияқты Алаш қозғалысы өкілдерінің бейнесін суреттейтін туындылары таңдалды. Зерттеу студенттердің екі тобын салыстыруды қамтитын эксперименттік тәсілге негізделген. Бір топ SQ3R, «Алты ойлау қалпағы», Literary Mapping және «Комплексті оқу жолдары» әдістерінің элементтерін қамтитын интегративті талдаудың ұсынылған әдістемесін пайдаланды. Басқа топ дәстүрлі оқыту әдісін ұстанды. Зерттеу нәтижелері эксперименттік топтың студенттері бақылау тобының студенттеріне қарағанда жақсы нәтиже көрсеткенін көрсетті. Зерттеу жоғары оқу орындарында прозаны оқытудың интегралды тәсілі тиімді екенін растайды. Бұл тәсілді енгізу білім алушылардың үлгерімін арттырады, олардың әдебиетті оқуға деген құштарлығын арттырады және олар оқыған шығармалардың мәдени-тарихи жай-күйін тереңірек түсінуді қалыптастырады. Әдістеме Алаш қозғалысына және басқа да маңызды тарихи оқиғаларға байланысты туындыларды зерттеуде кеңінен қолдану үшін ұсынылуы мүмкін.

10.48081/BGQF1737

2026

Выпуск 1

Бұл мақала мәдени және тарихи кодтарды беру кезінде Қазақстанның медиа дискурсындағы және халықаралық контекстегі прецеденттік атаулардың рөлін зерттеуге арналған. Прецеденттік атаулар жаһандану жағдайында ұлттық және жаһандық өзін-өзі сәйкестендіруді қалыптастыру құралы ретінде қабылданады. Қарауылов, Маслов, Айтбаев, Беков және Иванова сияқты ғалымдардың еңбектері негізінде қазақстандық және халықаралық БАҚ материалдарында практикалық қолдану мысалдарымен прецеденттік атауларды теориялық талдауға басты назар аударылды. Зерттеу аясында қазақстандық басылымдар ("Егемен Қазақстан", "Казахстанская правда" газеттері, "Тамыр" журналы, "Әдебиет әлемі" журналы) және ағылшын тіліндегі жаңалықтар көздері (The Guardian," BBC News", The New York Times) талданды. Әдістеменің негізі әртүрлі медиа мәтіндерде прецеденттік атауларды қолдану жиілігі мен ерекшеліктерін анықтау үшін мазмұнды талдау мен дискурсивті талдауды қолданатын кешенді тәсіл болып табылады. Зерттеу барысында прецеденттік атаулардың негізгі функциялары анықталды: эмоционалды, мәдени, адресаттық және танымдық. Қазақстандық медиа дискурста Абылай хан, Абай Құнанбайұлы, Қожа Ахмет Яссауи және халықаралық медиада Уинстон Черчилль, Мартин Лютер Кинг, Уильям Шекспир сияқты есімдердің қолданылуына салыстырмалы талдау жасалды. Прецеденттік атауларды қолдану тәсілдеріндегі мәдени, тарихи және әлеуметтік айырмашылықтар, сондай-ақ олардың аудиторияда эмоционалды және когнитивті бірлестіктерді қалыптастыру үшін маңызы анықталды. Зерттеу нәтижелері прецеденттік атаулардың мәдени сабақтастықты сақтаудың, ұлттық бірегейлікті нығайтудың және әмбебап құндылықтарды аударудың қуатты құралы ретіндегі маңыздылығын көрсетеді. Прецеденттік атаулар жергілікті және жаһандық дискурстарды тиімді байланыстыратын көп деңгейлі медиа мазмұнын құруға ықпал ететіні көрсетілген. Мақаланың қорытындылары медиа-дискурс зерттеушілері үшін, сондай-ақ аудиторияға әсер етудің мәдени және әлеуметтік тетіктерін терең түсінуге ұмтылатын журналистика және медиа-коммуникация практиктері үшін практикалық құндылыққа ие.

10.48081/BGQF1746

2026

Выпуск 1

Бұл зерттеуде қазақ жұмбақ айтысы мен түрік халқының муамма аталатын жанрының құрылымдық, мазмұндық және функционалдық ерекшеліктері салыстырмалы-тарихи, құрылымдық және мәтіндік талдау әдістері арқылы қарастырылды. Жұмбақ айтыс пен муамма түркі халықтарының дәстүрлі поэтикалық мәдениетінде ерекше орын алатын ауызша сөз өнерінің бір түрі болып табылады. Екі жанр да сұрақ-жауап түрінде құрылады, ой ұшқырлығын, логикалық тереңдікті және тыңдаушының білімін сынауға бағытталған. Жұмбақ айтыс қазақ ақындары арасындағы тапқырлық пен суырыпсалмалық өнерді сынаса, түрік муаммасы ашық әдеби дәстүрінде жұмбақтарды шешу арқылы даналықты көрсетуді мақсат етеді. Зерттеу барысында жұмбақ айтысы мен муамма дәстүрінің пайда болуы, дамуы және олардың поэтикалық құрылымы талданды. Айтыстың суырыпсалмалық сипаты, дидактикалық мазмұны және шешендік өнермен байланысы көрсетілді. Түрік ашықтарының муамма айту дәстүрі жұмбақ айтыспен салыстырылды. Екі жанрдың да сұрақ-жауап түрінде құрылатыны, олардың поэтикалық формасы мен мазмұны ұқсас болғанымен, мәдени-тарихи ерекшеліктеріне байланысты өзіндік айырмашылықтары бары анықталды. Зерттеу қазақ және түрік халықтарының әдеби-мәдени сабақтастығын зерделеуге, халық поэзиясындағы жұмбақ жанрының маңызын ашуға және оның тарихи негіздерін түсінуге мүмкіндік береді.

10.48081/BGQF1770

2026

Выпуск 1

Бұл мақалада қазақ, орыс және ағылшын тілдеріндегі академиялық дискурстың тілдік ерекшеліктерін салыстырмалы тұрғыда талдау мақсат етіледі. Зерттеудің өзектілігі қазіргі жаһандану заманында халықаралық ғылыми қауымдастықта ықпалдасудың маңыздылығымен айқындалады. Тілдік құзыреттіліктің жоғары деңгейі бүгінгі күні зерттеушілердің әлемдік деңгейде танылуына, ғылыми еңбектерінің дәйексөздік индексін арттыруға және жаһандық ғылыми кеңістікте бәсекеге қабілетті болуға әсер етеді. Осы тұрғыда қазақ, орыс және ағылшын тілдері арасындағы академиялық дискурстың ұқсастықтары мен айырмашылықтарын анықтау – ғылыми коммуникациядағы тілдік құралдарды тиімді пайдалану үшін аса қажет. Зерттеудің мақсаты – үш тілдегі академиялық мәтіндердегі лексика-грамматикалық және стилистикалық ерекшеліктерге, әсіресе есімдіктердің қолданысына жүйелі салыстырмалы талдау жүргізу. Мақалада 2020 жылдан бері жарық көрген монографиялар мен докторлық, магистрлік диссертациялар негізге алынды. Зерттеу барысында ғылыми мәтіндерде қолданылатын есімдіктердің семантикалық, стилистикалық қызметі мен олардың автор бейнесін қалыптастырудағы орны талданады. Зерттеудің теориялық құндылығы – үш тілде бірдей академиялық дискурстың даму үрдісіне екпін бере отырып, ондағы грамматикалық тұлғалардың, бірінші кезекте есімдіктердің, дискурсивті қызметіне кешенді салыстырмалы талдау ұсынуында. Зерттеудің практикалық маңызы – мақалада алынған нәтижелер мен қорытындылар жоғары оқу орындарындағы тіл мамандарына, аудармашыларға, академиялық жазылым дағдыларын оқытатын оқытушыларға және халықаралық журналдарға мақала дайындаушыларға әдістемелік тұрғыдан пайдалы болмақ. Зерттеудегі табылған тұжырымдар академиялық стильді жетілдіру, ғылыми мәтіндерде авторлық ұстанымды дұрыс беруді қамтамасыз ету, тілдік нормалар мен жанр талаптарын сақтау мәселелерін шешуде қолдануға болады. Бұл зерттеуде әдебиеттерді талдау, корпус негізінде салыстырмалы әдіс, статистикалық сандық талдау және сапалық сипаттама әдістері пайдаланылды. Нәтижесінде академиялық мәтіндегі есімдіктердің мағыналық, стилистикалық және мәдени-әлеуметтік қырлары айқындалып, олардың функциялық рөліне баға берілді. Бұл мақалада қазақ, орыс және ағылшын тілдеріндегі академиялық дискурстың тілдік ерекшеліктерін салыстырмалы тұрғыда талдау мақсат етіледі. Зерттеудің өзектілігі қазіргі жаһандану заманында халықаралық ғылыми қауымдастықта ықпалдасудың маңыздылығымен айқындалады. Тілдік құзыреттіліктің жоғары деңгейі бүгінгі күні зерттеушілердің әлемдік деңгейде танылуына, ғылыми еңбектерінің дәйексөздік индексін арттыруға және жаһандық ғылыми кеңістікте бәсекеге қабілетті болуға әсер етеді. Осы тұрғыда қазақ, орыс және ағылшын тілдері арасындағы академиялық дискурстың ұқсастықтары мен айырмашылықтарын анықтау – ғылыми коммуникациядағы тілдік құралдарды тиімді пайдалану үшін аса қажет. Зерттеудің мақсаты – үш тілдегі академиялық мәтіндердегі лексика-грамматикалық және стилистикалық ерекшеліктерге, әсіресе есімдіктердің қолданысына жүйелі салыстырмалы талдау жүргізу. Мақалада 2020 жылдан бері жарық көрген монографиялар мен докторлық, магистрлік диссертациялар негізге алынды. Зерттеу барысында ғылыми мәтіндерде қолданылатын есімдіктердің семантикалық, стилистикалық қызметі мен олардың автор бейнесін қалыптастырудағы орны талданады. Зерттеудің теориялық құндылығы – үш тілде бірдей академиялық дискурстың даму үрдісіне екпін бере отырып, ондағы грамматикалық тұлғалардың, бірінші кезекте есімдіктердің, дискурсивті қызметіне кешенді салыстырмалы талдау ұсынуында. Зерттеудің практикалық маңызы – мақалада алынған нәтижелер мен қорытындылар жоғары оқу орындарындағы тіл мамандарына, аудармашыларға, академиялық жазылым дағдыларын оқытатын оқытушыларға және халықаралық журналдарға мақала дайындаушыларға әдістемелік тұрғыдан пайдалы болмақ. Зерттеудегі табылған тұжырымдар академиялық стильді жетілдіру, ғылыми мәтіндерде авторлық ұстанымды дұрыс беруді қамтамасыз ету, тілдік нормалар мен жанр талаптарын сақтау мәселелерін шешуде қолдануға болады. Бұл зерттеуде әдебиеттерді талдау, корпус негізінде салыстырмалы әдіс, статистикалық сандық талдау және сапалық сипаттама әдістері пайдаланылды. Нәтижесінде академиялық мәтіндегі есімдіктердің мағыналық, стилистикалық және мәдени-әлеуметтік қырлары айқындалып, олардың функциялық рөліне баға берілді. Бұл мақалада қазақ, орыс және ағылшын тілдеріндегі академиялық дискурстың тілдік ерекшеліктерін салыстырмалы тұрғыда талдау мақсат етіледі. Зерттеудің өзектілігі қазіргі жаһандану заманында халықаралық ғылыми қауымдастықта ықпалдасудың маңыздылығымен айқындалады. Тілдік құзыреттіліктің жоғары деңгейі бүгінгі күні зерттеушілердің әлемдік деңгейде танылуына, ғылыми еңбектерінің дәйексөздік индексін арттыруға және жаһандық ғылыми кеңістікте бәсекеге қабілетті болуға әсер етеді. Осы тұрғыда қазақ, орыс және ағылшын тілдері арасындағы академиялық дискурстың ұқсастықтары мен айырмашылықтарын анықтау – ғылыми коммуникациядағы тілдік құралдарды тиімді пайдалану үшін аса қажет. Зерттеудің мақсаты – үш тілдегі академиялық мәтіндердегі лексика-грамматикалық және стилистикалық ерекшеліктерге, әсіресе есімдіктердің қолданысына жүйелі салыстырмалы талдау жүргізу. Мақалада 2020 жылдан бері жарық көрген монографиялар мен докторлық, магистрлік диссертациялар негізге алынды. Зерттеу барысында ғылыми мәтіндерде қолданылатын есімдіктердің семантикалық, стилистикалық қызметі мен олардың автор бейнесін қалыптастырудағы орны талданады. Зерттеудің теориялық құндылығы – үш тілде бірдей академиялық дискурстың даму үрдісіне екпін бере отырып, ондағы грамматикалық тұлғалардың, бірінші кезекте есімдіктердің, дискурсивті қызметіне кешенді салыстырмалы талдау ұсынуында. Зерттеудің практикалық маңызы – мақалада алынған нәтижелер мен қорытындылар жоғары оқу орындарындағы тіл мамандарына, аудармашыларға, академиялық жазылым дағдыларын оқытатын оқытушыларға және халықаралық журналдарға мақала дайындаушыларға әдістемелік тұрғыдан пайдалы болмақ. Зерттеудегі табылған тұжырымдар академиялық стильді жетілдіру, ғылыми мәтіндерде авторлық ұстанымды дұрыс беруді қамтамасыз ету, тілдік нормалар мен жанр талаптарын сақтау мәселелерін шешуде қолдануға болады. Бұл зерттеуде әдебиеттерді талдау, корпус негізінде салыстырмалы әдіс, статистикалық сандық талдау және сапалық сипаттама әдістері пайдаланылды. Нәтижесінде академиялық мәтіндегі есімдіктердің мағыналық, стилистикалық және мәдени-әлеуметтік қырлары айқындалып, олардың функциялық рөліне баға берілді.

10.48081/BGQF1769

2026

Выпуск 1

Мақалада қазақ тілі септік жалғауларының сөзжасамдық, аталым жасам қызметі сөз болады. Жалғаулар, оның ішінде септік жалғаулар тұлғажасамдық және байланыстыру қызметімен қазақ тілі еңбектерінде нақты танылған. Септік жалғауларының байланыстыру, басқа да синтаксистік қызметі туралы грамматикада жан-жақты қарастырылғанмен, олардың сөзжасамдық, аталым жасам мәнінің зерттелу аясы тар. Осыған байланысты мақалада септік бірліктерінің сөз, сөйлем байланыстырудан бөлек қолданыстық мағыналарының туындауы және сол мағыналардың болуы жалғанатын сөзіне байланысты шығатыны туралы мәселе қаралады. Мақалалық зерттеу нәтижесінде септік жалғауларының негізгі мағынадан тыс түрлі қолданыстық мағынасы сөздердің лексикалық ұғымына да тәуелді екені байқалды. Мақалалық зерттеу нәтижесінде септік бірліктерінің түрлі қолданыстық ерекшелігінен олардың сөзжасамдық қызметі, аталымдық мәні айқындалды. Септіктердің нөлдік қолданысы аталым жасауда негіз болатыны көрінді. Олардың нөлдік қолданысынан дара аталым, күрделі тіркесті сөздер туындайтыны туралы тұжырым жасалды. Бұл Атау, Ілік, Табыс, Шығыс септіктерінде анықталды. Нөлдік тұлғада қолданылмайтын немесе сирек қолданылатын септік түрлері қазақ тілінің құрмалас сөйлем түрін жасауға негіз болады. Бұл Жатыс пен Көмектес септігіне тән екені нақтыланды. Сондай-ақ мақалада Жатыс пен Шығыс септігінің үстеу жасау ерекшеліктері белгілі сөйлем ішінде шартты түрде ғана жүзеге асатыны түсіндірілді. Екі септіктің көмегімен түбегейлі үстеуге айналу көне түбір сөздерге қатысты болатыны айқындалды.

10.48081/BGQF1777

2026

Выпуск 1

Мақалада қазақ тіліндегі «сөйлеу» етістіктерінің когнитивті-семантикалық табиғатын, тілдік жүйедегі орны мен мәдени-танымдық маңызын кешенді түрде талдауға арналған. Мақаланың негізгі мақсаты – сөйлеу етістіктерінің лексикалық, құрылымдық және семантикалық ерекшеліктерін анықтап, олардың лингвистикалық мәртебесін айқындау. Зерттеу барысында синхронды-сипаттамалық және салыстырмалы-тарихи әдістер қолданылып, байырғы түбір етістіктер көне түркі жазба мұраларымен сабақтастықта қарастырылады. Сонымен қатар сөйлеу етістіктерінің тек қарым-қатынас құралы ғана емес, ұлттық дүниетаным мен мәдени кодтың маңызды көрсеткіші екені дәлелденеді. Жұмыста сөйлеу етістіктерінің лексикалық, морфологиялық және синтаксистік жолдармен жасалуы, семантикалық өрісі мен мағыналық жіктелуі талданады, эмоционалды-экспрессивті реңкі басым етістіктер мен араб-парсы тілдерінен енген бірліктер сараланады. Зерттеу нәтижелері сөйлеу етістіктерінің прагматикалық қызметін, тілдесім үдерісіндегі рөлін және қазақ тілінің сөзжасам жүйесіндегі орнын тереңірек түсіндіруге мүмкіндік береді. Алынған деректер когнитивтік лингвистика тұрғысынан талданып, сөйлеу әрекетінің ойлау, эмоция және әлеуметтік жағдаятпен байланысы ашылады. Мақала тұжырымдары қазақ тіл біліміндегі когнитивтік-семантикалық зерттеулерді кеңейтуге және болашақ қолданбалы ізденістерге теориялық негіз бола алады. Мақала қазіргі қазақ тіл біліміндегі когнитивтік-семантикалық зерттеулерді толықтыруға бағытталған.

10.48081/BGQF1756

2026

Выпуск 1

Мақала қазақ фразеологизмдерін цифрлық платформа арқылы меңгертудің лингводидактикалық негізінің маңыздылығын саралауға бағытталған. Негізгі мазмұны қазақ халқының көркем ойлау жүйесінің тірегі болған тілдік бірліктердің мәдени-танымдық құрал ретіндегі қырын басшылыққа ала отырып, сөз саптау мәдениетін жандандыруға арналған. Мақсаты – 5-7-сынып оқушыларының сөз саптау мәдениетін қалыптастырудағы фразеологизмдердің рөлін айқындау және оларды цифрлық платформа арқылы меңгертудің лингводидактикалық негіздерін дәлелдеу. Зерттеу нысаны ретінде қазақ фрзеологизмдеріне қатысты І. Кеңесбаев, Ө. Айтбаев, Г. Смағұлова, Ж. Манкеева, А. Салқынбай, тағы басқа отандық және шетелдік ғалымдар тұжырымдары, олардың түсіндірме және фразеологиялық сөздіктердегі сипаттамалары, цифрлық платформаға негіз болар Э. Поллардтың рефлективті оқытуға қатысты зерттеулері алынды. Зерттеу барысында семантикалық, лингомәдени, этнолингвистикалық, құрылымдық-семантикалық және модульдеу әдістері қолданылды. Зерттеу нәтижесі фразеологизмдердің тек тұрақты тіркес емес, ұлттық дүниетаным мен мәдени жадыда жинақталған күрделі концептуалдық құрылым екенін көрсетті. Фразеологизмдердің бейнелілік, экспрессивтілік және бағалауыштық қасиеттері оқушының тілдік санасын дамытып, сөйлеу актісіндегі прагматикалық әсерді күшейтетіні анықталды. Сонымен қатар фразеологизмдерді цифрлық ортада контекст арқылы меңгертудің тиімділігі дәлелденіп, оларды меңгертудің негізгі лингводидактикалық принциптері (контекстік интерпретация, бейнелілік, ұлттық-танымдық мазмұн, жас ерекшелікті ескеру) айқындалады. Мақала нәтижелері қазақ фразеологизмдерін цифрлық платформа негізінде танытудың ғылыми-әдістемелік моделін қалыптастыруға және оқушылардың коммуникативтік құзыретін арттыруға бағытталған.

10.48081/BGQF1743

2026

Выпуск 1

Бұл мақалада риториканың ішкі құрылымын және білімнің басқа салаларымен байланысы сипатталған. Шешендіктің қоғамдағы маңыздылығы антика дәуірінен бастау алатындығы, Аристотельдің риториканы табиғаттың сыйы, дарын дегені жайлы және Платонның риторика жан дүниені сөзбен жаулап алу деген пайымдаулары негізге алынып, сарапталған. Сонымен қатар, риторикаға мәдени, тарихнамалық, тарихи-салыстырмалы және философиялық-антропологиялық көзқарастар оның ішкі өмірін көп өлшемді тұтастық, оның дамуы, қызметі ретінде ашатын мәселелер шеңберін қамтуға қатысты ғалымдардың пікіріне сүйене отырып, атап айтқанда: Ж. Дәдебаев, Ж. Молдабеков, Р. М. Әбдіқұловалардың пікірін негізге ала отырып, Р. Сыздықованың ғылыми тұжырымы мен қазақ шешендерінің сөздеріне сілтеме берілген. Ғасырлар бойы біз риториканы классикалық - гуманитарлық пәндердің бірі ретінде қарастырып келгендігіміз, шешендік өнерді меңгеру адамды ақылмен, терең ойланып сөйлеуге бейімдейтіндігі және логиканың ұшқырлығын қалыптастыратындығы, шебер, орынды, сабырлы және сенімді сөйлеуге дағдыландыратындығы сараланған. Мәдени сөз сөйлеуде риторикаға жүгінудің маңыздылығы, сонымен бірге, қазіргі таңда да қажеттілігін жоғалтпағандығы пайымдалған. Зерттеу нәтижелерін риторика, сөйлеу пәндері, мәдениеттану, эстетика, әлемдік мәдениет тарихы, Мәдениет теориясы мен Философиясы бойынша курстарды оқуда қолдануға болады.

10.48081/BGQF1778

2026

Выпуск 1

Бұл мақалада ХХ ғ. Ұлы Отан соғысында батырлығымен әлемге аты шыққан жауынгер-жазушы Б.Момышұлының тұлғалық табиғаты зерттеледі.Адамзаттың санасы мен жанын аласапыран еткен қырғын соғыстағы жеке адам мен адамзаттың жауыздыққа қарсы тұрар тұлғасын қалыптастыратын тілдік концептілер қарастырылады.Адамның сан қилы жағдайда өзінің адамшылығын сақтауын, Отанын сатпау, Туған жерін қадірлеу, Ар-ұят, намыс пен парыз, борыш пен міндет мәселесі кеңінен қозғалады.Соғыс аренасы өз алдына бөлек дүние, ондағы заң мен әрекет өзгеше екендігі айтылады. Ұлы Отан соғысынан соң Батырдың шынайы дүниені өз саналық дүниетанымынан өткізіп, әлемді тілдік тұрғыдан танып,, оған баға беруі, адамдармен қарым-қатынасы, майдандас достарымен пікірлесуі үлкен жауапкершілікті арқалатады.Өз ойынан туған «батырлық» туралы түсініктерді ұрпағына мирас етпек ойы сөз болады. Б.Момышұлының соғыстағы ерлігі жаһанға таралып, кейін соғыс аяқталған соң, әскери академияны бітіріп, қызметке орналасарда әділетсіздіктер болғаны мәлім. Тіпті соғыста теңдессіз ерлік көрсетсе де, Совет Одағының Батыры атағының берілмеуі де баршамызға аян.Осындай қиындықтарды басынан өткерген адамның ой-тұжырымы сарапталады. Әйтсе де Батыр әрқашан өзін «Мен Халықаралық Батырмын» деп бағалауын да білеміз. Б.Момышұлы кешегі жауынгер, тіпті жауынгер баласына деген құрметін еш жоғалтпаған. Зерттеу нәтижесінде Б.Момышұлының күрделі, терең, халықтың бүкіл ар-намысынан жаралған адал ұлы екендігіне көз жеткіземіз.Батырдың шығармаларынан «батырлық» концептісін тауып, оған концептуалды, дефинициялық, тарихи-этимологиялық талдаулар жасаймыз.

10.48081/BGQF1773

2026

Выпуск 1

Мақалада жазушы М. Мағауиннің «Мен» мемуарлық романы халықтық мұра мен заманауи мемуарлық баяндаудың тоғысында қарастырылып сипатталады. Аталған шығармадағы автор бейнесінің жеке жолы ғана емес, ұлт рухының архетиптері, тарихи жадының поэтикасы сипатталады. Мағауиннің ғалым ретіндегі тәжірибесі оның прозалық баяндауына мықтап енгені мысалдар арқылы нақтыланады. Мемуарлық романды тек автобиографиялық мәтін емес, әдеби дискурс пен көркем нарративтің синтезі ретінде қарастыру қажеттігі айқындалады. М. Мағауиннің «Мен» роман-хамсасы қазақ әдебиетіндегі мемуарлық -ғұмырбаяндық прозаның ең үздік үлгілерінің бірі ретінде ұлттық тарихпен, мәдениетпен автордың ішкі сұхбатын бейнелейді. Романның басты ерекшелігі – диалогтық формада жазылып, эпикалық мұраның мемуар жанрындағы жаңа көркемдік-танымдық қызметін көрсетуі. Шығарма ХХ ғасырдың ортасынан Қазақстан тәуелсіздігіне дейінгі тарихи кезеңдерді қамти отырып, автордың жеке өмірі мен шығармашылық жолы арқылы әдеби және тарихи кезеңдерді көркемдік тұрғыдан жинақтайды. Туынды авторлық рефлексия мен ішкі пікірталас арқылы терең философиялық сипатқа ие. Романда кейіпкердің (Мұхтардың) тұлғалық, зияткерлік және рухани қалыптасу жолы ғылымға, әдебиетке деген құштарлығы мен ұлттық мүдде жолындағы күресі аясында бейнеленеді.

10.48081/BGQF1745

2026

Выпуск 1