В данной статье комплексно рассматриваются теоретические проблемы поэтики психологизма, исследующего диалектику души, внутренний духовный мир, сложную природу литературного персонажа в романах Жусипбека Аймаутова. При анализе конкретных художественных текстов жанровые особенности психологического произведения определяются следующим образом: Во-первых, в психологической прозе есть сюжет, персонаж, период, время, тема, идея и т. д. Проблемы не могут выйти на первый план. Это не требуется. Во-вторых, самое главное здесь — внутренняя жизнь личности, мучительная судьба, которую переживает человек в период между жизнью и смертью, и превращение героя в сложную личность. В-третьих, в произведении углубленно анализируются не ряд случайных событий, а качественные изменения в сознании индивида, духовные потрясения, внутренние эмоциональные явления. В-четвертых, художественный мир психологической прозы глубоко анализирует конфликты мыслей и чувств, несоответствия слов и дел и дифференцирует их в художественной системе в соответствии со своими жанровыми требованиями. Кроме них, еще одним видом психологического анализа, имевшим место в литературе с древних времен, является психологическое двойничество и пейзаж, расширяющие рамки художественной образности произведений. В связи с этим основы и сущность психологического анализа в произведениях Жусипбека Аймаутова будут проанализированы с художественной точки зрения.

https://doi.org/10.48081/JRLC4032

2022

Выпуск 4

This article highlights the problems of modern word-formation in the English language. By their structure, complex and derived words are adapted to express and convey a figurative representation of the world: the presence of two or more bases presupposes an initial correlation with two or more referents, their comparison. Complex and derived words in modern English serve as a means of saving speech, as a way of concentrating information in compressive units, as well as imagery in a literary text, act as author's revisionalisms, all these issues are reflected in the presented article. The purpose of the study is to describe the morphological features of English nouns, the features of their structure and the process of formation of new units of nominative vocabulary. The objectives of the study determined the range of tasks that needed to be solved in the process of work: to reveal the features of the morphological structure of English nouns; to study the manifestation of morphological features of English nouns in written speech on the example of English-language articles; to show the difference in frequency characteristics and the degree of productivity of word-formation methods in the system of English nouns. The findings indicated in the article indicate the ability of a number of derived and complex words in the modern English language to show the morphological characteristics of certain parts of speech in their internal structure in the making of neologisms in modern English fiction.

https://doi.org/10.48081/POSF6868

2022

Выпуск 4

Распространение компаний сетевого маркетинга, появление оригинальных отечественных компаний, использующих модель бизнеса сетевого маркетинга повышает потребность в изучении дискурса сетевого маркетинга, при этом отсутствует детальное описание данного типа дискурса, что демонстрирует противоречие, нуждающееся в разрешении. Анализ дискурса осуществляется с различных позиций, находится на стыке многих наук. В данной статье представлено описание дискурса сетевого маркетинга как особого типа институционального дискурса – отражающего существование общественного института сетевого маркетинга. Опираясь на социолингвистический подход к исследованию дискурса, предполагающий анализ участников общения как представителей той или иной социальной группы и анализ обстоятельств общения в широком социокультурном контексте, мы предприняли попытку комплексно описать характеристики институциональности дискурса сетевого маркетинга. В обществе уже сформировано типичное восприятие социальной группы представителей компаний сетевого маркетинга, характеризующихся специфическим коммуникативным поведением. В статье описание институционального дискурса построено по схеме В. И. Карасика, описавшего научный, религиозный, политический дискурс и многие другие. Мы представили характеристику следующих компонентов дискурса сетевого маркетинга: типовых участников, хронотоп, цели, ценности, стратегии, жанры, прецедентные тексты, проиллюстрировали яркими частотными примерами характеристики исследуемого институционального дискурса.

https://doi.org/10.48081/XQOD2433

2022

Выпуск 4

Бұл мақалада кірме сөздердің көбеюі салдарынан сөз тудыру процесінің жандануы нәтижесінде тілімізде пайда болған, сөзжасамда толықтай әлі де зерттелмеген, бір бөлігі кірме бөлшек немесе сөз, ал екінші бөлігі төл бөлшек немесе сөз болып келетін терминдер қарастырылады. Бұл терминдердің шетел тіл білімінде аталу жолдары көрсетіліп, қазақ тіл біліміне аударылған «қоспа», «будан» нұсқаларынан мақалада «будан» атауы таңдалынады. Будандардың тіл білімінде пайда болу тарихы мен зертелуі жайлы мәліметтер беріледі. Будан терминдердің терминқордағы үлес-салмағын анықтап, жасалу тәсілдерін, мағыналық жəне құрылымдық ерекшеліктерін көрсетіп, тілдік табиғатына тереңірек үңіліп, жан-жақты қарастыру мәселесі қазіргі қазақ тіл білімінің, терминтанудың зерттеу нысаны бола алмай отыр. Бұл мәселені зерттеудегі ең негізгі мәселелердің бірі – будан терминдердің жасалу жолын анықтау. Мақалада қазақ тіліндегі будан терминдердің жасалу жолдары көрсетіледі. Будан терминдерді жасаушы терминбөлшектер мен будан терминдердің құрылымдық бөліктері сипатталады. Сонымен қатар бір бөлігі кірме сөздерден тұратын терминдердің құрамы мен жасалу жолына байланысты синтетикалық тәсіл арқылы жасалған будан терминдер талдау жасалынады. Талдау барысында қосарлану, сөзқосым, тіркестіру, қысқарту тәсілдері арқылы жасалған будан терминдер көрсетіледі. Нәтижесінде будан терминдердің жасалу моделдері анықталды.

https://doi.org/10.48081/FXPI7754

2022

Выпуск 4

Мақалада қазақ және дүнген мақал-мәтелдеріне салғастырылмалы түрде лингвомәдени талдау жүргізіледі. Лингвомәдени бірліктерге талдау жасау барысында қазақ және дүнген халқы мәдениетінің сабақтастығы мен өзіндік этникалық ерекшеліктеріне назар аударылады. Дүнген ұлттық тағам дайындау мәдениетіне қатысты мақал-мәтелдерге лингвомәдени талдау жүргізіліп, қазақ халқының ас-тағам дәстүрінен эквивалент болатын атаулар, әдет-ғұрып үлгілері келтіріледі. Этностық ерекшелік пен өзгешелікті халықтың заттық мәдениеті, оның ішінде тұрмыстық мәдениеті жан-жақты танытады. Дүнген ұлтының ғасырлар бойы қалыптасқан ұлттық дүниетанымы, наным-сенімі, әлеуметтік көзқарасы, салт-дәстүр, ырым-тыйымдар жиынтығы халықтың күнделікті тұрмысын бейнелейтін мақал-мәтелдердің бойында көрініс тапты. Олардың ішінен, әсіресе, ас-тағам дайындау ерекшелігі мен оған байланысты әдет-ғұрып үлгілерін сипаттайтын мақал-мәтелдерді ажыратамыз. Дүнген ұлттық тағам дайындау дәстүрі қытай мәдениетінің жалғасы бола тұра, ислам дінінің ықпалы тиген өзіндік сипатқа ие болды. Дүнген тағамы азық-түлік таңдаудан бастап тағам дәстүріндегі тыйымдар, этика-эстетикалық нормалармен ерекшеленеді. Дүнген тіліндегі лингвомәдени бірліктерге талдау жасау барысында қазақ халқының салт-дәстүрінде кездесетін бірдей, ұқсас элементтермен салыстырылады. Сонымен қатар дүнген ұлтының этникалық ерекшелігін танытатын, әдет-ғұрпынан хабардар ететін мақал-мәтел үлгілері де берілген. Қазақ және дүнген халқының рухани сабақтастығының бір саласы – ас-тағам мәдениеті, оған қатысты екі ұлтқа ортақ және ұқсас әдет-ғұрыптар екеніне көз жеткізілді.

https://doi.org/10.48081/AZJX7635

2022

Выпуск 4

В данной статье рассмотрены лингвокультурологические особенности архетипа литературного героя «трикстера» в английских народных сказках как воплощение образа героя-хитреца, обманщика и ловкача, одного из наиболее значимых литературных архетипов. Цель статьи – поиск и лингвокультурологический анализ черт, присущих «Трикстеру» в сказочном образе героя-хитреца на материале некоторых волшебных и бытовых английских народных сказок. В работе были рассмотрены такие народные сказки, как: «Джек и бобовый стебель» ("Jack and the Beanstalk”), «Джек – убийца великанов», ("The Adventures of Jack the Giant-Killer"), «Джек Хэннефорд» ("Jack Hannaford"), «Ленивый Джек» ("Lazy Jack"), «Джек и золотая табакерка» ("Jack and his Golden Snuff-box"). Кроме того, проводится лингвокультурологический анализ лексических средств, используемых в сказках, отображающих национально-культурные особенности народа, поиск общего и отличий с русскими сказками. Авторы приходят к выводу о том, что мифологизированный герой английских народных сказок в образе простака и хитреца (в рассматриваемых сказках это герой по имени Джек) является собирательным, а некоторые черты характера (трюкачество, хитрость, обман, ловкость, находчивость) сближают его с Трикстером.

https://doi.org/10.48081/DYQD4170

2022

Выпуск 4

The article aims to uncover the phonetic peculiarities of an attorney’s defence speech in the English and Kazakh languages from the perspective of persuasive speech technique. The reason for analizing the phonetical peculiarities of an attorney’s defence speech is that the responsibilities of an attorney comprise the litigation of the client from the beginning to the end of the case; in particular, working with the client, revealing evidence and witnesses; identifying, selecting, and collecting paperwork; talking with the client to formulate the exhibits; clarifying the issue through questions and answers, and the last step is defending in court. These activities require an attorney to be well acquainted with legal literature and the language of the court, which precisely, takes place in the courtroom. Thus, we have collected the fragments of attorney defence speech that took place at the trial from the YouTube channel and analysed the phonetic features using the Praat computer program. The authors demonstrate how phonetic features are realised during cross-questioning moments using excerpts from an attorney's persuasive speech. These findings shed light on how the persuasive speech of the attorney can create the discursive space and phonological features of the speech to effectively impact the process.

https://doi.org/10.48081/CKJA3829

2022

Выпуск 4

Мақалада дискурс және дискурстың теориялық мәселелері қарастырылады. Дискурс лингвистикамен қатар философия, әлеуметтану, педагогика, семиотика, логика және т.б. ғылыми салаларда да кең қолданысқа ие. Сондықтан ауқымды зерттеулерге арқау болған дискурс туралы түрлі көзқарастар мен анықтамалар бар. Мақалада сол зерттеулерге шолу жасалып, ғылыми тұжырымдар жүйеленеді. Дискурсты зерттеушілердің алдында тұрған тағы бір маңызды мәселе – оның типологиясы. Дискурс типологиясы туралы зерттеу сараланады. Біраз зерттеулерде дискурс ұғымын мәтін ұғымымен сабақтастырып, екеуін бір ұғым ретінде қарастыру бар. Зерттеулерге сүйене отырып дискурс пен мәтіннің ерекшелігін көрсеттік. Дискурс – адамға тән қарым-қатынастың бірі. Ол мәтінмен тығыз байланысты болғанымен екеуі бір емес. Сөйлеу арқылы дискурс дамып, бірнеше түрге бөлінеді. Солардың бірі – жарнама дискурсы. Жарнама дискурсының ауызша және жазбаша түрлері, онда қолданылатын тілдік құралдар, бұқаралық ақпарат құралдарындағы жарнаманың өзіндік құрылымы, жазбаша дискурста қолданылатын тілдік тәсілдер қарастырылады. Әлеуметтік жарнаманың тілі де басқа жарнамалық дискурстан ерекше болып келетіні, ол бұқараның назарын қоғамдағы маңызды мәселеге бағыттайтыны дәлелденеді. Әлеуметтік жарнама дискурсы мен туристік жарнама дискурстарына лингвистикалық сипаттама беріледі.

https://doi.org/10.48081/ZLCM6582

2022

Выпуск 4

Ambivalence refers to the simultaneous combination of two opposite attitudes, ideas, etc., towards a person, a thing, etc. this study attempts to trove not only that ambiguity is a semantic-pragmatic device, but also that it is a result of certain stylistic deviations from the norm of the Linguistic levels of Language. The study also hypothesizes that ambiguity in poetic texts highly affects meaning, semantic deviation is the most frequent type which creates different types of ambivalence. Furthermore, the article focuses on the pivotal place of ambiguity that modernist critical theory ascribed to ambiguity in the definition of meaning and structure in poetry. In particular, we consider the way in which the category of experience is deployed in the discourse of ambiguity but is limited to only certain narratives of so-called experience. We argue for a contemporary practice less focused on ambiguity and more on notation and provisional structure, demonstrating key elements in poems.

https://doi.org/10.48081/NROR7959

2022

Выпуск 4

Мақалада тілдік оралым мен қалжыңның лингвомәдени аспектідегі байланысы қарастырылды. Қалжың мәтініне тән ерекшеліктер, яғни мәтіннің астарлы мағынасы мен эмоционалдық мазмұны, мәдени код пен стереотиптер зерттелді. Себебі осы құбылыстар қалжың мәтінінің ерекше лингвориторикалық (сөйлеу әркетіндегі түрлі сөйлеу мәнерінің ережелері мен нормаларын анықтайтын) мазмұның құрайды. Тілдік оралымдарды сөйлеу әрекетіндегі лингвокреативті қабілеті тұрғысынан анықтау үшін, тілдік жүйенің түрлі мүмкіндіктерін қолдану үстінде тілдік нормалар арнайы бұрмаланып, белгілі бір нақты сөйлеу мәнмәтіндегі тілдік белгіні қабылдаудың образдық мәнмәтіні тілдік нормамен байланыстырылады. Көркем мәтіннің семантикалық құрылымындағы тілдік оралымдар сөз қолдану тұрғысынан нормадан ауытқу нәтижесінде өз ойын білдірудің ерекше формасы ретінде импликационалға бағытталып, қалжың көркем мәтінде дискурсивті түрде сипатталады. Тілдік оралымдар – ерекше мәдени ой-пікірді жеткізу қабілетіне ие метатіл. Көркем мәтіндегі қалжың жеке авторлық дүниетанымның маңызды құрам бөлігі болып, лингвомәдени аспекті тұрғысынан талдау жасауға мүмкіндік беретін ұлттық ерекшелік. Қалжың субъектісінің ұстанымы өзіне тән ерекшелікпен беріліп, қабылданады. Қалжың – кез келген лингвомәдениеттің ажырамас бөлігі, сол себепті бұл категорияны жеке тілдік тұлғаны танытуда және жалпы әлеуметтің коммуникативтік білімінің өзіндік ерекше тезаурусы ретінде зерттеу қазіргі кезде көкейкесті.

https://doi.org/10.48081/JPQS5670

2022

Выпуск 4