В статье рассматривается понятие «образ города». Автор анализирует поэзию павлодарских поэтов разных временных эпох – Павла Васильева и Ольги Григорьевой, которые неразрывно связаны с историей и культурным обликом Павлодара. Поэзия Павла Васильева является культурной и литературной ценностью евразийского масштаба. Ольга Григорьева является современным автором, но ее поэзия по праву входит в общекультурный фонд Павлодарского Прииртышья. Анализируя поэтические тексты, автор выявляет облик города разных эпох. Работа является продолжением научных изысканий в рамках проекта «Общекультурный ландшафт Павлодара как энциклопедическое явление»

https://doi.org/10.48081/ELYJ9076

2022

Выпуск 1

This article discusses effective methods of auditory understanding of speech in a foreign language using podcasts in teaching English, issues of perception, understanding and formation of skills and abilities for critical processing of sound material, development of auditory perception. Since listening is the basis of communication, mastery of verbal communication begins. It consists in the ability to distinguish perceived sounds, combine them into semantic complexes, memorize them when listening, carry out probabilistic forecasting and understand the received sound sequence, based on the communication situation. Computer technologies have already become in demand and relevant in the field of the educational process. In modern society, informatization in education is actively developing, aimed at the formation of an intellectually developed creative personality, welloriented in the information space, ready for self-development and the use of this knowledge in future professional activities. The article outlines the theoretical prerequisites for the formation of podcasts and video programs as the most important component of communicative competence. The practical significance of the article lies in the fact that the use of podcasts and video programs for the formation of listening skills for foreign language learners can be an effective addition to classes and positively affect the level of students’ preparation for the international exam.

https://doi.org/10.48081/JNPB3621

2022

Выпуск 1

Мақалада бүгінгі таңдағы қазақ жазуын латын графикасына көшіру мәселесінің орфографиялық қырлары талданған. Қазақ топонимдерін латын әліпбиімен жазудың (транслитерациялаудың) негізгі ұстанымдары қарастырылған. Алдымен қазақ жазуын басқа графикаға ауыстыруға байланысты ұсынылған көзқарастар мен тұжырымдар келтіріледі: көне түркі жазуы, араб жазуының төте нұсқасы, латын жазуы және реформаланған кириллица әліпбиі. Солардың ішінен латын графикасына көшу жолы таңдалды. Мақалада осы уақытқа дейін ұсынылған латын әліпбиінің нұсқаларына жан- жақты шолу жасалған: диграф, апосторф, акут, умлаут нұсқалары. Негізгі бөлімде топонимдерді латын графикасымен жазудың тиімді жолдары мен кемшіліктері көрсетіледі. Қорытындысында, алгоритм бойынша, тілімізге сәйкес келетін классикалық әліпби жасау және соған сүйеніп барып жер-су аттарын транслитерациялау қажет деген тұжырым жасалып, ұсынылады. Мақала Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің Ғылым комитеті қаржыландырған гранттық жоба (ЖТН - AP08957132) аясында жарияланған.

https://doi.org/10.48081/BTIW8282

2021

Выпуск 4

Мақалада ағылшын тілін оқытуда қолданатын тиімді әдістерге әдеби шолу жасалынды. Қазіргі таңда ағылшын тілі әлемдік деңгейдегі мүмкіндіктерге жол ашатын негізгі инструмент болып табылады. Мақала мақсаты заман талабына сай заманауи әдістердің ерекшеліктерімен тиімділігін зерттеу. Білім алушыларға оқыту барысында когнитивті процестердің дамуына сай тиімді әдістерді анықтау. Challenge тәсілі тәуелсіз шешім қабылдау дағдыларын дамыту, тіл үйрену барысында топтық немесе индивидуалды жұмыс барысында әртүрлі коммуникативті дағдыларды қалыптастыру. Challenge тәсілін ағылшын тілін оқытуа қолданудың тиімділігі сипатталады. Challenge тәсілін қолдана отырып оқыту барысындағы білім алушыларға қиындық туғызатын тақырыптарды анықтай отырып, мәселенің шешімін тауып, оны жүзеге асыруға дағдыланады. Мәселе анықталғаннан кейін білім алушылар сұрақтарын тұжырымдайды, олардың жауаптары оларды мәселені шешуге жақындатады.Білім алушылар анықтаған бағыттаушы сұрақтар проблеманы шешу үшін қандай білім қажет екенін анықтауға және білімді картаға түсіруге көмектеседі. Студенттер мәселені шешу үшін қандай сабақтар, дәрістер, ресурстар қажет болатынын анықтайды. Бұл тәсіл арқылы ағылшын тілін тиімді оқытудың қарастырылады. Білім алуышылар тілі меңгеру барысында жетік және интенсивті оқытуды басты назарға алса, тіл үйреуді әлеуметтік, коммуникативті дағдыларға сай меңгереді.

https://doi.org/10.48081/UJOK7285

2021

Выпуск 4

Бұл мақалада Қаз дауысты Қазыбек бидің шешендік мұралары мен ауыз әдебиеті нұсқаларының арақатынасы, ерекшелігі, ұқсастықтары қарастырылады. Қазыбек би жайлы ғалымдар тарапынан берілген пікірлер сөз болып, оның қоғамдық тұлғасы айқындалады. Бүгінгі күні де өзекті мәселе болып келе жатқан ауыз әдебиеті үлгілеріндегі мәселелер Қазыбек би мұраларымен салыстырылып сипатталған. Фольклордың әр жанрындағы халық даналығы, дүниетанымы, ой-түйіні шешендік сөздермен байланысы жан-жақты сөз болады. Қазыбек би мұраларының, шешендік сөздерінің магиялық күші, шешендік арнаудың бір түрі тілек-баталардың жанрлық ерекшелігі, бүгінгі күні мақал-мәтелге айналып кеткен шешендік сөздері, мұралардың көпнұсқалылығы, жұмбақпен байланысы сараланады. Әрбір жанрдың мақсаты мен мәні айқындалып, шешендік сөздердің қоғамдық сипаты анықталады. Шешендік мұралардың қоғамдық қызметі, саяси рөлі, бай ауыз әдебиеті үлгілерімен байланысы, ауыз әдебиетінде ғылыми қалыптасқан пікірлердің Қазыбек би мұраларынан алатын орны, ондағы ұқсастық пен ерекшелік талданады. Қазыбек би Келдібекұлы шешендік мұраларының фольклормен байланысы, арақатынасы жан- жақты зерттеледі. Зерттеу барысында Қазыбек бидің қоғамдағы рөлі, оның шешендік сөздерінің саяси маңызы әрі оның фольклормен байланысын танымдық тұрғыда қарап, шығармашылығының ерекшеліктеріне тоқталамыз.

https://doi.org/10.48081/QVBI2512

2021

Выпуск 4

В данной статье отмечается, что в настоящее время существуют различные классификации мотивированности слов в зависимости от аспекта анализа языкового материала. Р а с к р ы в а е т с я су щ н о с т ь и со о т н о ш ен и е п о н я т и й «мотивированность» и «производность», приводятся рекомендации по квалификации отношений между однокорневыми словами в качестве мотивированных и производных, по определению видов мотивированности и производности, а также классификации дериватов на основе различных дифференцирующих признаков. Говорится, что производное слово носит двусторонний, формально- семантический характер. Авторы считают, что для указания на обусловленность структуры и семантики деривата производящей базой в современной дериватологии используются соотносительные понятия: словообразовательная мотивированность (мотивация) и словообразовательная производность. Отмечается, что второе понятие шире первого: анализируя дериват с точки зрения семантики, целесообразнее говорить о его мотивированности (план содержания), с формально-семантической точки зрения – о его производности (план выражения и содержания одновременно). В статье показан лингвокогнитивный механизм формирования семантики произведения, основанный на фоновом знании родного языка об окружающей среде, видах мотивации производных слов. Описываются степень и характер участия лексического значения мотивирующих слов разных частей речи в формировании семантики производного

https://doi.org/10.48081/LUQR2928

2021

Выпуск 4

Мақалада қазақ тілінің адам мен қоғам байланысуынан туған жаңа салаларының бірі лингвоелтанымдық лексиканың теориялық- әдістемелік негізі З. Н. Никитенко, Е. М. Верещагин, В. Г. Костомаров, К. С. Алдашева, С. Қ. Иманбердиевалардың ғылыми-зерттеу еңбектері негізінде қарастырылып, туристік лексиканың және туристерге ұсынылатын мәтіндердің мазмұны мен құрылымының лингвоелтанымдық табиғаты ашылған. Негізгі бөлімде өлкеге келуші туристер қолданатын Шығыс Қазақстан облысының жер-су атаулары туралы қысқаша баяндалған мәтіндерге танымдық негізде түсініктемелер беріліп, мәдени компонентті тілдік бірліктерге елтану бағыты тұрғысынан талдау жасалып, олардың қолданылу мақсаты мен мазмұны, қызметі сараланған. Өңірдің тарихи- тілдік және географиялық ерекшеліктері сипатталып, тарихи- мәдени нысандарының Қазақстандағы туризмді дамытудағы рөлі айқындалған. Мақалада Шығыс Қазақстан облысының мәдени- тарихи жерлерінің туристік кластерлерге енуі туралы заңнамалық және нормативтік құжаттарға талдау жүргізу; сайттардан ақпараттар жинақтау; туристік мәтіндердің мазмұны мен құрылымын салыстыру, сипаттау; жинақталған ақпаратты жүйелеу, қорытындылау әдіс-тәсілдері кеңінен қолданыс тапқан. Мақаланың қорытынды бөлімінде туристік мәтіндерді құрастырып, шығарушыларға арналып бірнеше ұсыныстар айтылған. Мақала ҚРБжҒМ Ғылым комитетінің (IRN AR08957132) жобасы аясында жарияланып отыр.

https://doi.org/10.48081/RABJ1921

2021

Выпуск 4

Мақалада Шығыс әдебиетінің қазақ әдебиетіне тигізген әсері орасан зор екендігі айтылады. Біздің әдебиетіміз үшін араб, парсы және түрік руханияты нәр алған кең арна іспеттес. Шығыс әдебиетіндегі «Алланы» тану, жырлау қазақ әдебиетіндегі белгілі ақын, фольклоршы Мәшһүр Жүсіп Көпейұлының шығармаларымен үндес келеді. Шығыс ақындары Низами, Қ. А. Иасауи, Сағди, т.б. жырлары мен М. Ж. Көпейұлының шығармаларымен ұқсастықтары баяндалады. Жалпы шығыс әдебиетінде дәстүр боп қалыптасқан нәзира үлгісі «Алланы», пайғамбарымыз Мұхаммед бейнесін жырлауда қазақ ақындары кеңінен пайдаланған. Сол нәзира дәстүрін дамытып, өзіндік арна қалыптастырған Мәшһүр Жүсіп шығармаларынан айқын аңғарамыз.

https://doi.org/10.48081/YHRI5636

2021

Выпуск 4

Internet resources based on web 2.0 technology in teaching a foreign language provide the learning process by means of electronic devices. The relevance of the chosen topic is due to the main trend of development of electronic technologies in teaching a foreign language, as well as the integration of distance resources, cell phones and the Internet in a single information and communication environment. At the present time, when the personal-oriented approach, which forms the professional competence of a university graduate, becomes the leading component of the foreign language teaching system under the new educational paradigm, the researchers face a new task – to find out to what extent and how the use of Internet resources in the educational process contributes to the formation of general cultural and professional competences of students. The aim of this article is to describe the formation of foreign language communicative competence and speaking skills of students through the use of remote Internet resources based on web 2.0 technology. In the changed conditions, the process of foreign language teaching in higher education institution is no longer imaginable without the use of more dynamic models and tools of communication, their integration with traditional forms and methods of teaching, new relationships of the teacher and students. In conclusion, it was noted that teaching a foreign language now includes not only the transfer of purely linguistic knowledge to students, but also the formation of vital skills of working with foreign language information, the ability to effectively maintain foreign language communication with colleagues, the ability and willingness to develop independently, to expand the possibilities of their academic, professional and scientific activities.

https://doi.org/10.48081/VHFF5639

2021

Выпуск 4

Қазіргі таңда эмоцияларды зерттеу – өзекті, әрі қазіргі заман талабына сай тақырыптардың бірі. Эмоциялардың тілде көрініс табу мәселелерінің ішінде, олардың қарым-қатынас және әртүрлі мәтіндердегі берілу ерекшелігін зерттеу ерекше орын алады. Тіл білімі ғылымы көп уақыттан бері, мәтін мәселелеріне қызығушылық танытып келеді, себебі олардың шешімі тіл семантикасының негізгі сұрақтарына жауап табуға мүмкіндік береді. Лингвисттер мәтінді сөзбен тығыз байланысқан құбылыс ретінде қарастырады, ал бұл өз кезегінде эмотивті мәтін мен эмотивті сөзге де таралады. Коммуникативті лингвистикада мәтін эмоцияларының ролі айрықша. Әрбір мәтін белгілі бір бірліктердің жиынтығынан тұрады, олардың құрамында эмоционалды ақпараты бар тіл бірліктері де болуы мүмкін. Мақала мәтін ішіндегі, әсіресе, көркем әдебиеттегі эмоционалды бірліктердің берілу жолдарын функционалды-семантикалық тұрғыдан зерттеу мәселелерін қарастырады. Эмотивті мәтінді семантикалық тұрғыдан қарастыру барысында эмоциялардың берілу жолдары анықталады. Эмотивті мәтінді талдау барысында тілдік және тілдік емес компоненттерді анықтауға мүмкіндік бар. Эмотивті мәтіндерді зерттеу ағылшын тілінде мәтіннің эмотивті белгісін айқындайтын клишеленген құрылымдардың бар екендігін көрсетті. Мақала ағылшын және қазақ тілдеріндегі мәтіндердегі жағымды және жағымсыз эмоциялардың кинесика, просодия, лексика және грамматика арқылы берілу жолдарын көрсетеді.

https://doi.org/10.48081/XFRA1711

2021

Выпуск 3